آیا داسې ستوري شته چې هیڅکله نه لویږي؟

S
Shamshad Zaheer
Author
Jul 26, 2020
5 years ago
3,537 views
آیا داسې ستوري شته چې هیڅکله نه لویږي؟

د ځمکني لیدونکي له نظره داسې ښکاري چې د ستورو ډلې یا آسماني انځورونه د ګنبدې پر مخ پراته دي او ځمکه یې را چاپیر کړې. هغه دایره چې اصطلاحاً د آسمان استوا بلل کیږي او د ځمکې استوا شاوخوا را تاو ده، دغه ګنبده یا د کیهان کره په دوو شمالي نیم کره او سويلیزه نیم کره باندې ویشي. هغه نقطه چې د ځمکې شمالي قطب څخه مستقیماً پورته په آسمان کې پرته وي او د ځمکې د شمال ـ سوئل فرضي محور سر، هغه خوا ته پروت وي، د اسمان شمال قطب ګڼل کیږي. دغه نقطې ته لنډ قطبي ستوری پروت دی چې د واړه ییږ (دُب اصغر) آسماني انځور یو ستوری دی. که د ځمکې په شمال قطب کې ژوند وکړو، قطبي ستوری به عموداً زموږ پر سر، د آسمان‌سر (Ecliptic) برخه کې چې د اسمان تر ټولو لوړه نقطه ده پروت وي. د آسمان استوا، آسمان په دوو شمال او سوئل ویشلی، یعنې د ځمکې د قطبونو پر سر د آسمان قطبونه پراته دي.
که له اروپا څخه اسمان ته وګورو، قطبي ستوری د آسمان‌سر او افق ترمنځ لیدلی شو. ټول هغه انسانان چې په ځمکه کې اوسي له ځمکې سره یوځای څرخیږي. په دې اساس داسې پایله اخلو چې په اسمان کې ټول ستوري د هغه نقطې شاوخوا څرخیږي چې د ځمکې د محور جهت هغه خوا ته دی. یعنې ټول ستوري د آسمان د شمال قطب شاوخوا چې ترڅنګ یې نوراني قطبي ستوری پروت دي، څرخیږي. بناً دغه قطبي ستوری د مبدا یا اتکا هغه ستوری دی چې ټول آسمان یې په څلوریشت ساعتونو کې یو ځل پر شاوخوا څرخیږي. د ځمکني لیدونکي له نظره دغه ستوری بې حرکته او ثابت دی، که څه هم ټول ستوري حرکت کوي. دغه ستوری د ځمکې شمالي نیم‌کرې اوسیدونکو لپاره له افق څخه پورته سیمه کې چې هغه ته شمال قطب وايي د لیدو وړه دی. ځیني آسماني انځورونه لکه ستر ییږ(دُب اکبر) د قطبي ستوري شاوخوا په دومره لنډ مدار تاویږي چې هیڅکله افق خط ته نه لنډیږي یا په بل عبارت هیڅکله نه لویږي، په دې توګه په یوه صافه شپه کې یې هر وخت لیدلی شو. هغه ستوري چې قطب ته لنډ دي او تل د افق خط پاس پراته وي، د قطب‌چاپیر ستوری یا (Circumpolar Stars) بلل کیږي.
د قطبي ستوري د موندلو لپاره ستر‌ییږ (دُب اکبر) اسماني انځور پیدا کړی، دوه اخري ستوري یې چې د مستقیم خط په اوږدو پراته دي ترلاسه او ادامه ورکړی، د دغه خط په ادامه کې قطبي ستوری چې نسبتاً روښانه ستوری دی ترلاسه کوۍ. له دغه ستورې لاندې د ځمکې شمال قطب پروت دی. هغه ستوري چې د آسمان سوئل قطب شاوخوا څرخیږي، د شمالي نیم‌کرې اوسیدونکو لپاره د لیدو وړ نه دي. باید وویل شي چې د آسمان سوئلیز قطب تر اوسه د شمالي قطب د «قطب ستوري» په څېر کوم نوراني ستوری نه لري.

Related Articles

Nov 06, 2020
3,031 views

د نړۍ لومړنۍ ښځينه شاعره؛ سافو

لیکنه ـ ریاض مقامزی له میلاد څخه شپږسوه کاله وړاندې د "لیس بوس" په ټاپو کې یوه شتمنه کورنۍ اوسېده. په یاده کورنۍ کې یوه نجلۍ وزېږېده، چې نوم یې پرې سافو "Sappho" کېښود. وروسته یوه لویه شاعره شوه او د نړۍ لومړنۍ ښځينه شاعره بلل کېږي. د شعرونو له محتو...

Jan 17, 2022
2,495 views

مهربانه یار د برېښنایي کېدو پر لور

ژباړه: نایله '' عزیزي '' مهربانه یار د برېښنایي کېدو پر لور    نن ورځ ډېر شمېر وګړي د خپلو معلوماتو کچه د انټرنېټ د ذخیرې په واسطه لوړوي او باور پرې لري. انټرنېټ د هر ډول معلوماتو یوه پراخه نړۍ ده، چې ټول یې سم کېدای نشي. حتا ځینې وګړي د پوهاوي د...

May 18, 2021
1,810 views

سیه روی شود هر که در او غش باشد!

سیه روی شود هر که در او غش باشد! شفیق الله تُرک اوغلو از دیرباز دغدغهء اکثریت و اقليت بر سر زبان ها بود و تیکه داران قومی از اقوام مختلف، ادعای اکثریت و اقلیت را سر می دادند. بعضاً تمام بار ملامتی بر شانهء پشتون ها گذاشته می شد و چنین پنداری وجود د...

Recommended For You

Jun 02, 2023
29,673 views

وړیا PDF کتابونو معتبر سایټونه

وړیا pdf کتابونه چیرته پیدا کړو؟ ځواب: 👇 دلته میلیونونه کتابونه موندلی شئ  دا چې یو زیات شمیر کتاب لوستونکو او څېړونکو هیواد پریښی او له بده مرغه نورو هیوادونو کې د پښتو او فارسي کتابونو چاپي نخسې نه موندل کیږي او ددې ترڅنګ د هیواد په دننه کې هم د...

Nov 26, 2020
29,128 views

د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه

هورمونونه په بدن کې ورو ورو خو ژور او دومداره اغېز لرونکي کيمياوي مواد دي، هورمونونه ورو ورو تاثیر پيلوي خو دا تاثيرات یې بیا د ډېر وخت لپاره دوام کوي، هورمون د کاربون هيدرات او شکرو غوندې نه دي چې يو کس ته لس دقيقې غښتلې انرژي ورکړي لس دقيقې وروسته...

Dec 18, 2020
26,986 views

که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ

 ژباړه: هدایت الله همت ارواپوهانو له نظره، بې جراتي او پر ځان نه باور له هغو ستونزو دي، چې ځوانان د ماشوم والي له دورې ورسره لاس و ګرېوان کېږي. دوی ته دا حق نه ورکول چې له خپلو حقه حقونو ساتنه وکړي او که کله دوی دا کار کوي نو د کورنۍ د مشرانو له خوا...