هره هغه کړنه، چې پرله پسې تکرارېږي او د انسان په روان منفي تاثیر وکړي، رواني ناروغي ګڼل کېږي. رواني ناروغي یو جسمي احساسي غبرګون دی، چې د پېښې په مقابل کې هغه وخت منځ ته راځي، کله چې د انسان اړتیاوې زیاتې او امکانات کم وي، نو دغه ډول ناروغي رامنځته کېږي.
د روانشناسانو له قوله: د اوږدو سریالونو کتل او د موبایل اوتلویزیون استعمال، چې له اته ساعتو څخه زیات سي، هم د رواني ناروغۍ سبب کېږي. کله په تقدیر د انسان ایمان کم شي او کله چې یوه منفي خبره تر یوې اونۍ پورې دانسان په ذهن کې تکرار شي نو دغه ډول ناروغي رامنځته کېږي.
زمونږ په هېواد کې د جګړو او فقر له امله زمونږ ګڼ شمېر هېوادوال له دغه ډول ناروغۍ سره لاس اوګریوان دي، دا یوه داسې ناروغي ده، چې هیڅ دانسان په واک کې نه ده. که چېرې د یو انسان لاس زخمي شي، شاید ټول ورسره مرسته اوګوزاره وکړو؛ خو له دغه ډول ناروغ ددې پرځای چې مرسته وشي، زیاتره د کورنۍ او خلکو له خوا تهدید کېږي؛ خو نه! داسې باید ونه شي او مرسته ورسره وشي. ناروغ ته باید خپلې منابع په ګوته شي؛ ځکه هرانسان حتمي له شپږو بشري منابعو څخه یو یا څو حتمي لري، لکه اقتصادي، کورني، فرهنګي یا اجتماعي زده کړې، طبعي او معنوي. که څه هم دغه ناروغي خطرناکه ده؛ خو علاج یې ناممکن ندی اوحل لاره لري:
- په ځان باورلرل.
- په تقدیر ایمان لرل.
- زیات عبادت کول.
- غوره دوست لرل.
- د قران تلاوت کول.
- په اونۍ کې د یوې ښکلې منظرې لیدنه کول.
ناروغ ته تنفسي، جسمي او روحي تمرینات ورکول، یعنې روحي تمرینات ناروغ ته داسې شیان تصورکول، چې ناروغ ورسره مینه لري، ناروغ ته داسې موقع برابرول او داسې ځایونو ته وړل، چې ناروغ ورسره په راحت کې وي، د ناروغ سره خبري کول دهغې خبرو ته ارزښت ورکول هم د ناروغ سره مرسته ده او د ناروغ رواني فشار کموي.
هغه خواړه چې موږ سره په خوشحاله ساتلو کې مرسته کوي.
⑴ پیاز که یو دانه غرمه او بل ماښام د ډوډۍ سره وخوړل شي زیاته ګټه کوي.
⑵ که یو دانه مڼه د پوستکي سره د ورځې وخوړل شي زیاته ګټه کوي.
⑶ که یوه کاشوغه ملخوزې او یوه کاشوغه شاتو سره ښه ګډ شي او وخوړل شي زیاته ګټه کوي.
⑷ ادرک په اوبو کې وایشوئ په خوږولي یې خواږه کړئ د خوب څخه مخکې یې وڅښئ.
⑸ یو ګیلاس شیدې په شاتو خوږې کړئ د خوب څخه مخکې یې وچیښي.
په لږ او ډېر ايډيټ سره له ټولنیزو پاڼو
