کله مو په دې اړه فکر کړئ دی چې تاسې له کمپیوټر, موبایل یا کوم بل الکترونيکي ماشین څخه يؤ فایل ډېلېټ کړئ، هغه فایل چېرې ځي؟
اصلي کیسه داسې ده چې د فایلونو خرابول (Deletion) دوه ډوله دی.
لومړی: کله چې فایل له هارډېسک څخه ډېلېټ سي او Recycle Bin ته ولاړ سي.
دوهم: کله چې فایل د تل لپاره ډېلېټ سي، په کیبورډ کې یې لنډیز Shift+Delete دی (Hard Delete)، په دغه حالت کې فایل Recycle Bin ته نه ځي.
په لومړي حالت کې چې کله فایل ډېلېټ سي Recycle Bin ته ځي او Recycle Bin خپله د Hard Drive برخه ده چې اپرېټینګ سیسټم یې تر انسټالېشن وروسته جلا کوي، عموماً یې سایز اووه جي بي 7 GB وي. کله چې فایل Recycle Bin ته ولاړ سي، له کومه ځایه چې ډېلېټ سوی وي، او هغه ځای یې ساتل سوی (Reserved) وي بل فایل یې ځای نسي نیولای، هلته یې ټول معلومات پراته وي.
کله چې بېرته وغواړئ فایل Restore یا بېرته ذخیره کړئ، نو د Restore تڼۍ یې بیرته هغه خپل پخواني ادرس اؤ فایل سیسټم ته اړوي.
دوهم حالت: چې کله فایل د تل لپاره له ډرایو څخه یا په Shift+Delete باندې اؤ یا له Recycle Bin څخه ډېلېټ سي.
نور ټوله پروسه د اول حالت رقم ده خو دا چې فايل د تل لپاره خراب سو، هغه ادرس (Address) یې د Reserve پر ځای Free نښاني کېږي تر څو راتلونکو فایلونو ته ځای شتون ولري او ذخیره سي، خو بیا لا تر دغه وخته فایل سیسټم جوړ پاتې وي، که کوم Recovery Software وکاروئ ان که ډېر ښه یې هم نه وي بیا هم فایلونه تر ډېره حده پیدا کوي خو که چېرې نوي فایلونه ور واچول سي نو بیا هغه زوړ فایل سیسټم (File System) له منځه ځي او نوی File System صورت نیسي، بیا یې پیدا کول ډېر ځانګړي تخنیکونه او د لوړې بیې Recovery Sofware غواړي چې پیدا یې کړي یا شاید هیڅ پیدا نه سي.
که چېرې مو فایل ډېلېټ سو اؤ غوښتل مو بیرته یې پیدا (Recover) کړئ نو تر هغو پورې نوي فایلونه مه جوړوئ تر څو یې چې Recovery نه وي خلاصه سوې.
دا مالوماتي ليکنه محمود فهيم کړې وه چې بيا تکرار يې ډېر اړين وو.