To start downloading books

Please sign in or create an account.

د هاګ نړېواله محکمه

د هاګ نړېواله محکمه

ژباړه ـ ریاض مقامزی

د ځينو مهمو جنګي جرمونو څېړنه او حل د هېوادونو په سطحه د حکومتونو له وسې پورته وي. همدارنګه کله ناکله ځينې مسایل موجوده حکومتونه څېړلای شي؛ خو له دې وېرې چې په بېطرفه او عادلانه توګه به و نه څېړل شي، نړېوالې ادارې دخالت کوي. یو له دې ادارو چې په لویه سطحه جنګي جرایم او مسایل څېړي د "هاګ" نړېواله محکمه ده. تاسو به ددې لیکنې تر پایه د یادې محکمې په اړه لا ډېر پوه شئ.

 

د هاګ محکمه 

ددې محکمې رسمي نوم "International Criminal Court" چې په پښتو کې یې د "جرمونو نړېواله محکمه" بللای شو. دا محکمه د "ICC" په مخفف سره هم پېژندل کېږي، چې په "۲۰۰۲م" کال کې یې رسما خپلې چارې پیل کړې. موقعیت یې په نیدرلینډ هېواد کې دی. 

 ددې ادارې اساسي موخه دا ده، چې د نړۍ په هره برخه (په غړو هېوادونو) ترسره کېدونکي کېدونکي جنګي جرمونه، د بشریت ضد جرمونه، نسل وژنې او نور ورته قضيې وڅېړي.

د افغانستان په شمول "۱۲۳" هېوادونه د هاګ نړېوالې محکمې غړیتوب لري. د نړۍ پر سیاسي او اقتصادي حالت له کنټرول لرونکو مهمو هېوادونو څخه چين، روسيې او امريکا چې د ملګرو ملتونو د امنيت شورا دايمي غړي هم دي، په داسې حال کې چې په "۱۹۹۸م" کال کې د دغې محکمې اساسنامه لاسليک کړې؛ خو لا يې هم د دغې محکمې غړيتوب نه دی اخېستی. ددې ترڅنګ هند هم ددې محکمې د جوړېدو خلاف دی. 

 

د محکمې اړوند نور مهم ټکي 

  • ددې محکمې اوسنی مشر "Silvia Fernández de Gurmendi" نومېږي.
  • ددې محکمې کاري ژبې دوه (انګلېسي او فرانسوي) دي، چې دوی پرې خپلې چارې پر مخ وړي.
  • خو رسمي ژبې پکې شپږو ته رسېږي (انګلېسي، هسپانوي، عربي، فرانسوي، چینايي، روسي.)
  • دې محکمې تراوسه لس څېړنې ترسره کړي دي. همدارنګه پر نهو نورو یې کار کوي او "۳۹" تنه یې پر جنګي جرمونو تورن کړي. په دې ډله کې د سوډان ولسمشر عمر البشیر، د ایوریې ولسمشر لارنټ ګوباګو، د لیبیا معمر القذافي او د کینیا ولسمشر اوهرو کینیاټا هم شامل دي.
Related Articles

سويس وپېژنئ!

یو له هغو ذوقونو څخه چې د نړۍ اکثره انسانان یې لري له بېلابېلو سيمو څخه لیدنه ده. که تاسو هم غواړئ سفر وکړئ او ښکلي سیمې وګورئ نو سویس مو ښه انتخاب کېدای شي. له هېوادونو سره بلدتيا موږ سره مرسته کوي، چې د نړۍ د بېلابېلو خلکو، قومونو او کلتورونو په اړه لا ډېر وپوهېږو. په دې لیکنه کې به تاسو د سویس هېواد په اړه لنډ معلومات ترلاسه کړئ.  د سویس پېژندن...

ځوانان او اندېښنه

ځوانان او اندېښنه لیکنه: وقار ابراهیمي    پوهانو د انسان د ژوند هره دوره زرينه او د هڅې او هاند دوره بللې ده، خو هغه چې تر نورو زیات ټینګار پرې شوې دي، هغه د ځوانۍ قیمتي دوره ده، چې پوهانو په دې برخه کې په دې ډېر ټېنګار کړي دي/کوي چې انسان باید د هڅو او پرمختګ په دې پړاو کې وېښ او د ژوند په ډېرو اړخونو برلاسي او پوه وي. خو متأسفانه زموږ نني ځوا...

د بیزو تڼاکې یا Monkey pox څه ډول ناروغي ده؟ نښې نښانې یې څه دي

بیزوتڼاکې یاMonkey pox  څه ډول ناروغي ده؟ نښې نښانې يې څه دي ژباړه: لېمه رحماني   بیزوتڼاکې Monkey pox، يو وژونکى وایروس دی، چې د تي لرونکو حیواناتو ځینې ډولونه پرې اخته کېږي. انسانانو ته د وایروس لېږد په معمولي ډول په یاده ناروغۍ د اخته څارویو سره د نېغ په نېغه اړيکې درلودلو له کبله کېږي. د دې شونتيا هم شته چې د اخته شوي څاروي د غوښې له خوړلو ه...

Recommended Articles

که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ

 ژباړه: هدایت الله همت ارواپوهانو له نظره، بې جراتي او پر ځان نه باور له هغو ستونزو دي، چې ځوانان د ماشوم والي له دورې ورسره لاس و ګرېوان کېږي. دوی ته دا حق نه ورکول چې له خپلو حقه حقونو ساتنه وکړي او که کله دوی دا کار کوي نو د کورنۍ د مشرانو له خوا رټل کېږي او د جرات ماده یې په هماغه کوچني والي کې مړه کېږي.   ځينې خلک بیا خپل جرات په هماغه کوچني...

د وينا پر مهال د وېرې او فشار ختمول

لیکنه ـ ریاض مقامزی دا چې موږ انسانان ټولنيز ژوند لرو، نو اړ یو چې د خپلو اړتياوو او مفکورو د وضاحت لپاره وغږېږو. خبرې کول زموږ د ژوند په هره برخه کې لیدل کېږي. په کور، کلي، دکان، ښار، مکتب، ښوونځي او ګڼو نورو ځايونو کې موږ خبرې کوو او خپل پپغام نورو ته رسوو.   ځينې خلک بیا د خبرو او وينا پر مهال تر وېرې او فشار لاندې وي. نه شي کولای خپل پيغام او...

اعصاب په کومو شيانو کمزوري کېږي

د انسان په وجود کي اعصاب تر ټولو مهمه برخه ده، د انسان ټولي چاري او فعالیتونه د همدغي ناحیې څخه کنټرولېږي.لاندي ځیني مهم ټکي دي چي په پام کي نیول یې د ذهن په سالم ساتلو کي مرسته کو. - د سهار چای نه چیښل:هغه خلک چې د سهار چای نه چیښي په بدن کي یې د شکري اندازه راکښته کېږي، په نتیجه کي یې دماغ ته په کافي اندازه مواد نه ور رسېږي او دماغ کمزوری کېږي....