To start downloading books

Please sign in or create an account.

درمل

درمل

لیکنه ـ وړانګه اکبر

درمل یو کیمیاوي توکی دی، معمولا هر یو په خپل پیژندل شوي فورمول سره رامنځته کېږي،کله چې یو ژوندي موجود ته ورکړل شي ځینې بیولوژیکي بدلونونه پکې رامنځته کوي. درمل د دارو او دوا په نوم هم یادیږي، دناروغۍ د درملنې، د ناروغۍ د مخنیوي، یا تشخیص یا د هوساینې د ودې لپاره کارول کیږي. 

درمل یو کیمیاوي توکي دي چې په بدن کې د پروټینونو سره تعامل کوي ترڅو فزیولوژیکي فعالیت اغیزمن کړي. دا د ټولو درملو تر شا عمومي نظر دی. یوځل چې دا کیمیاوي توکي په سیسټمیک جریان کې جذب شي دوی د ځینو پروټینونو سره تړل کیږي او دا د حجرو فعالیت یو څه بدلوي. د مثال په توګه، د سرطان ضد درمل د سرطان د حجرو په سطحه پروتینونو پورې تړلي دي چې دا حجرې د مړینې لپاره هڅوي. پدې حالت کې د حجرو مړینه د درملو فزیولوژیکي عمل دی. 

هیڅ درمل د یو ډول حجرو یا یو ډول پروټین سره متقابل عمل کولو لپاره ځانګړي ندي نو ځکه خو دا هغه څه دي چې د اړخیزو تاثیراتو(جانبي عوارض) لامل کیږي. د بېلګې په ډول د سرطان ضد درملو کارول په نظر کې نیسو، دا درمل د هغو حجرو سره اړیکه نیسي چې په خورا چټکه توګه ویشل کېږي لکه د سرطان حجرو سره، خو څرنګه چې د ویښتو حجرې هم په چټکۍ سره ویشل کیږي نو له همدې امله دا درمل د ویښتو له حجرو سره هم بانډ جوړوي چې د سرطان ضد درملو یو له اړخیزو اغیزو څخه د ویښتو ضایع کول دي. 

په درملو کې کوم توکي دي؟

په درملو کې ځینې کیمیاوي توکي دي چې د بدن په فزیولوژیکي دندو اغېزې کوي،یا په بله وینا دا هغه څه دي چې درمل کار کولو ته هڅوي.په ډېری درملو کې ، د کیمیاوي توکو اندازه چې د اغیز لامل کیږي خورا لږ وي، ډیری وختونه د 5 مایکرو ګرامو پورې وي چې دا د یو ګرام 0.005% برخه جوړوي. نو که پام وکړو د درملو دا اندازه بې کچې کوچنۍ ده او د لېږد رالېږد وړ نده،او که له احتیاط څخه کار وا نخیستل شي د دوی د له منځه تلو او بې ځایه لګښت سبب به وګرځي. نو له همدې امله ډېری له هغو درملو چې موږ یې اخلو د ځینو نورو بې اړتیا توکو سره ګډ کېږي تر څو دا لږه اندازه درمل په محفوظه توګه واخیستل شي.   

درمل څه ډول خپل کار ترسره کوي؟

زموږ بدن تر ډېره حده د پروټینونو په واسطه اداره کېږي، پروټینونه په بېلابېلو ډولونو سره زموږ په بدن کې شتون لري او بېلابېلې کړنې ترسره کوي، هر پروټین ځانګړې دنده لري او د دوی کړنې په هماغه حجرې پورې ځانګړي کېږي په کومې چې عمل ترسره کوي. دبېلګې په ډول ځینې پروټینونه شته چې د آخذو په نوم یادېږي، آخذې د پروټینونو په سطحه ځای پر ځای شوې وي، د بېلابېلو حجرو لپاره بېلابېلې آخذې شتون لري، لکه د ځیګر حجره به د زړه د حجرې نه بېله آخذه ولري. دا آخذې د په شاوخوا کې د نورو پروټینونو، او کیمیاوي توکو لکه درمل سره تړل کېږي چې په پایله کې د حجرې په کړنه کې بدلون راولي، لکه یو کولپ چې کلۍ ته اړتیا لري همداسې د حجرو فعالېدل هم نوموړو پروټینونو ته اړتیا لري. که درملو د یوې حجرې په دنده کې بدلونونه راوستل دې درملو ته Agonist ویل کېږي او که درملو د یوې حجرې په نارمله دنده کې درېدنه رامنځته کړه د antagonist په نوم یادېږي. 

د درملو ډولونه

درمل بېلابېل ډولونه لري او هر یو یې بېلابېلې اغېزې او د کړنې تګلارې لري لاندې یې څو ډولونونه ذکر کوم

لومړی: opioid چې تاثیر یې د اپیم په ډول دی.

دویم: د ډیپرېشن یا ژور خفګان ضد درمل.

دریم: stimulant یا محرک درمل چې د کارونې موخه یې د بدن د ټون زیاتول او نارمل حالت یې راوستل دي.

څلورم: مورفین چې که وکارول شي احساسات مو له واقعیته لرې کوي او د خیال او تجسم د رامنځته کېدو سبب ګرځي.

پنځم:بینزوډیازیپین چې په مرکزي عصبي سیسټم باندې اغېزه کوي.

شپږم: Codeine  

اووم:اسپرین

اتم: analgesics یا د درد ضد درمل.

نهم: د انتان ضد درمل چې د Antibiotics په نوم دي  بل ډول درمل د وینې په ناروغیو کې کارول کېږي لکه د علقې ضد درمل، د وینې بهېدنې ضد درمل او نور.... پایله دا چې په سلګونه ډوله درمل شتون لري چې هر یو ځانته جلا جلا د استعمال لارې چارې،د مصرف لارې او بېلې د کارونې اندازې لري.

Related Articles

دؤه نيم سؤه کلن بغاوتونه

موږ دا هر وخت په جار وايو او پرې نازېږو هم چې افغانستان پنځه زره کلن تاريخ لري. ځان هم راته ډېر معزز او قدرمن په دې اعزاز ښکارې چې ځان ته يې ورکوو خو که ډېر شاته لاړ نۀ شو او خپل تېر شؤی ۲۷۴ کلن تاريخ ولولو چې موږ ورته معاصر تاريخ هم وايو او د احمد شاه بابا لۀ واکه شروع تر ننې حکومته دؤام لري نو په دې به وپوهېږي چې تاريخ مو لۀ بغاوتونو څخه ډک دی او...

د خلکو په زړونو کې ځای داسې پیدا کړئ!

لیکنه ـ ریاض مقامزی په ټولنه کې محبوب اوسېدل نږدې ټول انسانان خوښوي. هر انسان غواړي، چې پخپله ټولنه کې منلی شخص اوسي او خلک یې احترام وکړي؛ مګر ډېر کم خلک پوهېږي، چې څنګه د نورو په زړونو کې ځای پیدا کړي او خلکو ته ګران اوسي. ددې چارې لپاره ځينې مطلق وړیا او اسانه تګلارې شته. تاسو فقط همدا لارښوونې عملي کړئ، ان شأالله ډېر ژر به مثبتې پایلې ووینئ....

په خرڅلاو کې د بریالیتوب (۱۹) لارې چارې

په خرڅلاو کې د بریالیتوب (۱۹) لارې چارې ١- د ساده کارونو په ترسره کولو هوښیار او چالاکه اوسئ ٢- بریالیتوب سفر دی، نه هدف. ٣- په خرڅلاو کې ځان د مشتري پرځای کړئ ۴- په هره سوداګرۍ کې انساني اړیکي له مسلکي جزیاتو څخه غوره دي. ۵- پرته له دې چې وګورئ مشتري له تاسې سره څه ډول چلند (ښه یا بد کوي، تاسې باید خپل انساني کرامت وړاندې کړئ، ډاډه اوسئ چې په...

Recommended Articles

د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه

هورمونونه په بدن کې ورو ورو خو ژور او دومداره اغېز لرونکي کيمياوي مواد دي، هورمونونه ورو ورو تاثیر پيلوي خو دا تاثيرات یې بیا د ډېر وخت لپاره دوام کوي، هورمون د کاربون هيدرات او شکرو غوندې نه دي چې يو کس ته لس دقيقې غښتلې انرژي ورکړي لس دقيقې وروسته بيا بېرته خپل ټول تاثير له لاسه ورکړي، د هورمونونو تاثير د زيات وخت لپاره دوام کوي. د انسان په بدن...

د وينا پر مهال د وېرې او فشار ختمول

لیکنه ـ ریاض مقامزی دا چې موږ انسانان ټولنيز ژوند لرو، نو اړ یو چې د خپلو اړتياوو او مفکورو د وضاحت لپاره وغږېږو. خبرې کول زموږ د ژوند په هره برخه کې لیدل کېږي. په کور، کلي، دکان، ښار، مکتب، ښوونځي او ګڼو نورو ځايونو کې موږ خبرې کوو او خپل پپغام نورو ته رسوو.   ځينې خلک بیا د خبرو او وينا پر مهال تر وېرې او فشار لاندې وي. نه شي کولای خپل پيغام او...

له مطالعې سره څنګه ځان عادت کړو؟

لیکنه ـ ریاض مقامزی د هر لوستي ځوان لپاره دوامداره مطالعه ډېره اړينه او مهمه ده. که تاسو دوامداره مطالعه کوئ، ذهن به مو فعال وي او هېڅکله به په وینا کې له بندښت سره مخ نه شئ. ددې ترڅنګ مطالعه ګڼې نورې ګټې هم لري. موږ نه غواړو، چې تاسو ته د مطالعې پر ارزښت وغږېږو. یوازې غواړو، تاسو ته ددې لارښوونه وکړو، چې څنګه دوامداره مطالعه خپل عادت وګرځوو. آیا...