To start downloading books

Please sign in or create an account.

Mustafa Omarzai 4 years ago 1,403
به ادامه ی خیانت ها

به ادامه ی خیانت ها

به ادامه ی خیانت ها

(معرفی کتاب)

مصطفی عمرزی

زد و بند های سیاسی از سال ها به این سو، شمال افغانستان را ناامن ساخته اند. با سقوط حکومت شهید داکتر نجیب الله، ساخت انواع عمدی حکومت های محلی تا مانع اقتدار مرکزی حاکم بر کُل کشور شوند، جزو استراتیژی روس ها بود. به ادامه این خیانت، حاکمیت های محلی تنظیمی، تغییر چهره می دهند و با داعیه ی قومی، ظاهر می شوند. تداوم چنین تحول ماهیت، اما نیازمند هزینه ها و ظرفیت هایی بود که نداشتند. بدتر از همه، آن چه به نام آرایش اقلیت ها روی کار آورده بودند، با کمترین اثرگذاری ضد اکثریت(پشتون ها) تفاوت های فرهنگی را بیشتر می ساخت. بنا بر این، در بستر تنوع آن، به جایی آن که اهداف ستیزه گران به نتیجه ی مطلوب(اتحاد اقلیت ها) برسد، آنان را در چهار راه خواسته های قومی، قرار داد. در این میان، پان فارسیسم در برابر پان ترکیسم، عجز همیشه گی خویش را نشان داده است. ترس از ترکستان، بدتر از لوی افغانستان، مجوسان داخلی را اذیت می کند. این واقعیت که در هزار سال قبل ریشه دارد، با طرح های ستم ملی، به آسانی بروز کرده است. به این دلیل نیز می باشد که می بینیم با وجود ضعف ها و کاستی های قدرت مرکزی افغانی، اما ستیزه گران، نمی توانند با قامتی بلند شوند که در آن، تنوع قومی زیر داعیه ی مثلاً خراسانی، به یک جبهه ی وسیع مبدل می شود. با این حال، موجودی پولی آن که اکثراً از جانب ایران، تادیه می شود، تا زمانی که کاستی اُبهُت سیاسی داشته باشیم، سوژه ی خبرساز است و می تواند در بستر دشواری های مردم، کسانی را عقبش قرار دهد تا به بهانه ی آن، سود بجویند. 

در دهه ی هفتاد شمسی، اسدالله ولوالجی، نظامی و فرهنگی اوزبیک، کتابی منتشر ساخت به نام «در صفحات شمال افغانستان، چه می گذشت؟» در این کتاب کوچک، اما اسناد جالبی گنجانده شده بودند که به ادامه ی خیانت ها، از زد و بند هایی حکایت می کردند که فعالان بعضی اقلیت های قومی، ظاهراً با نام های تنظیم های به اصطلاح ملی- اسلامی، اما شدیداً متاثر از ستمی گری، بقای خویش را به کمک ها و تعاونی می دیدند که در آن ها کمترین نشانه ی ملی، وجود نداشت. 

در اوضاع آشفته ی کنونی، بررسی اسناد وابسته گی، به این دلیل اهمیت دارد که به     ادامه ی خیانت ها، علاقه به تبارز سیاسی، شماری را مترصد فرصت نشان می دهد. فرصت طلبان سیاسی با تجربیات قبلی، زود می توانند محور هایی را به وجود آورند که با ضعف های حاکمیت مرکزی، شماری را جذب می کنند. 

ما در تنازع چند بُعدی کشور های خورد و بزرگ منطقه و فرامنطقه، به گونه ای درگیر استیم که در مثال مار های آستین آن، سیاست یک دست حکومتی، رونما نمی شود. در حالی که به رسم دیپلوماتیک، روابط گسترده داریم، تداخل افراد وابسته در سیستم، افزون بر ضیاع امکانات، روی سیاست هایی تاثیر می گذارند که علیه کشور های مغرض هستند. چون حاکمیت های افغانستان پسا طالبان، با تداخل بیش از حد افراد تنظیمی، ساخته شده اند، احتمال خطرات منهدم ساختن پایه های قدرت ملی، خیلی زیاد است. در موارد مختلف، شاهد بودیم که روسای حکومت، نتوانسته اند جلو افرادی را بگیرند که حامی درونی داشته اند. سر این رشته که به گذشته ها وصل است، در نمونه ی مستند «در صفحات شمال افغانستان، چه می گذشت؟» حکایت دراز دارد. از همین حالا، خبرسازی های صلاح الدین ربانی و احمد ضیاء مسعود که پشت شعار های عبداللطیف پدرام، قرار گرفته اند، بار دیگر ماجرا هایی را جلو چشمان ما قرار می دهند که چه گونه افراد وابسته به تنظیم ها با اختیار سیاست های مشخص فرهنگی و قومی، به کشور های مغرض اشاره می کنند که با رعایت منافع ملی آنان، حاضر به همکاری استند. 

مردم ما در کُل، آگاه اند که بدون محور هویت ملی(افغان) نمی توانند جلو ناهنجاری های سیاسی و اجتماعی را بگیرند. بنا بر این، دسته بندی قومی بر اساس واحد های سیاسی منطقه، یک حربه ی هرچند خیلی بی شرمانه، پست، دون و کثیف است، اما می تواند بقای کسانی را تضمین کند که تبارز سیاسی خود را وابسته به کمک های خارجی می دانند. در این زمینه، حرف و حدیث زیاد است، اما آشکارایی آن با نوستالژی کتاب «در صفحات شمال افغانستان، چه می گذشت؟» را به این دلیل توام کردم که رابط ها و روابط نامشروع سیاسی را از یاد نبریم. 

مردم ما می توانند با روشنگری هایی که شده، متوجه افراد و اشخاصی باشند که با پرونده های قطور خیانت، تجربیات کافی مزدوری دارند. ساده سازی این افاده، این است که به خاطر حفظ منافع ملی، افراد و اشخاصی را در نظر داشته باشیم که از حضور سیاسی کنونی تا سال هایی که عملاً عمال ملوک الطوایفی تنظیمی بودند، به کشور های مغرض و استخبارات منطقه و فرامنطقه، تعد سپرده اند. همواره شاهد استیم که شماری به نماینده گی از کشور های دیگر، به حامیان بین المللی افغانستان، خاطر نشان کرده اند که از منافع کشور هایی حمایت می کنیم. هنگام برطرفی به جای عطا محمد نور، او چند بار با        چهره ای که حتی پیامبر ساختند، نام کشور های روسیه، چین و هند را بر زبان آورده بود. ظاهر چنین افاده هایی، موضع گیری در قبال منافع ملی ست، اما به همان صراحتی که بیان می شوند، آشکار نمی شوند که چنین موقفی، نمایانگر وابسته گی شدید افراد و اشخاصی می باشد که در برابر رسمیت، تسجیل و حاکمیت برحال دولت- حکومت افغانستان، علناً از کشور هایی که یاد می کنند، نماینده گی می کنند. 

ساختار های آسیب پذیر حکومتی که نیاز مبرم به کمک های خارجی دارند، درز های زیاد می گذارند که اگر از توجه بایسته بر آن ها قاصر آییم، از همان جا ها خلای حاکمیت مرکزی، زیاد می شود. 

با مستندات آقای ولوالجی، رهنمود های واضح داریم تا طرف هایی از قلم نیافتند که به نام شرکای دولت یا به اصطلاح اعضای جهاد و مقاومت، جلو بازخوانی و تعریف خود را می گیرند.   

لینک های دانلود:

https://www.ketabton.com/book/12916

https://www.ketabton.com/book/12917

Related Articles

د مصر په اړه لا ډېر پوه شئ!

ژباړه ـ ریاض مقامزی مصر په افریقا کې یو له ګڼ نفوسو هېوادونو څخه شمېرل کېږي، چې لویديځ لوري ته له لیبا، جنوب ته له سوډان او له ختیځ لوري ته له فلسطین سره سرحد لري. ددې سیمې اوږد تاریخ ددې سبب شوی، چې ګڼ تاريخي آثار په کې وموندل شي. له تاریخي میراثونو یې ډېر مشهور او مهم ددې هېواد اهرامونه بلل کېږي، چې نړۍ ورته ګوته په غاښ ده. په ۱۷۹۸م کال کې ناپ...

چالش های مردمسالاري و حقوق بشر

چالش های مردمسالاري و حقوق بشر مصطفی عمرزی حقوق بشر،‌ یک مولفه ی مهم است. اين مولفه، خيلي انساني ست. تامين و برآورد اهداف  آن بر هر انساني، لازم است. شايد اين مولفه با شهرت خلق آن در غرب، موافق میل بعضی از منتقدان و دگم انديشان شرق و مسلمانان نباشد. از اين اشاره نبايد ناراحت شد؛ هرچند  مفكوره ي حقوق بشر با ظهور ادیان و فلاسفه، قرن ها قبل از خلق ن...

د پلستر مشخصات

د پلستر مشخصات (Specification of plastering)پلستر د ودانې اونورو ساختماني کارونو یوه مهمه برخه ده او د ودانې په ښکلا کې مهم رول لوبوي، نو کله چې یو څوک له کوم قراردادکوونکي سره د پلستر کولو تړون کوي نواړینه بلل کیږي د هغې لپاره یو شمیر مشخصات او ځانکړتیاوې په تړون کې ولیکي .د پلستر مشخصات لپاره ځنی اړینی سپارښتني .د پلستر عمومي مشخصات په لاندې ډول...

Recommended Articles

کوم ډول خلک بايد کېله ونه خوري

که څه هم کېله ځيني ګڼې ګټي لري خو دغه ميوه ځينې عورايض او تاووانونه هم لري.چې په لاندي ډور ورته اشاره کوو. دغه خوږ ميوه د خپل ځانګړي خوند، او نرموالي له امله په ټوله نړۍ کې مشهوره ده. ګېله کوم ډول زيانونه لري. ۱: د وزن زياتوالی دـ ځينو نورو خوړو په څير کېله هم پريمانه کالوري لري چې د وزن د زياتوالي لامل کيږي په هره متوسطه کېله کې ۱۰۵ ګرامه کالو...

کوټه سنګي ته ولې کوټه سنګي وايي؟

ځینې کسان په دې اند دي چې د کوټه سنګي نوم اصلا د هغې ډبرېنې کوټې څخه اخیستل شوی دی چې یو وخت په میرویس میدان کې جوړه شوې وه.ویل کیږي کله چې د دغه ځای د سړکونو کرښې وکښل شوې د سړکونو د تقاطع په نقطه کې یعنې په څلور لارې کې د ساتونکي لپاره د ډبرو یوه خونه جوړه شوه له همدې امله دا سیمه په کوټه سنګي یا د ډبرو د کوټې په نوم ونومول شوه.خو اصلا د دې  سیمې...

له مطالعې سره څنګه ځان عادت کړو؟

لیکنه ـ ریاض مقامزی د هر لوستي ځوان لپاره دوامداره مطالعه ډېره اړينه او مهمه ده. که تاسو دوامداره مطالعه کوئ، ذهن به مو فعال وي او هېڅکله به په وینا کې له بندښت سره مخ نه شئ. ددې ترڅنګ مطالعه ګڼې نورې ګټې هم لري. موږ نه غواړو، چې تاسو ته د مطالعې پر ارزښت وغږېږو. یوازې غواړو، تاسو ته ددې لارښوونه وکړو، چې څنګه دوامداره مطالعه خپل عادت وګرځوو. آیا...