د بر ( الله ج) کښلې ( لیکي یا کېتابونه یا کتابونه): د وګړو د روغ ژوند تېرولو له پاره رښت ( قانون)، ښکاروندو (سټنډرډونو) کوډونو ( شفرونو یا نورمونو) او واګي (دود، مقرراتو، امر چلولو )
4. د بر ( الله) پیلنی کښلی ( لیکی یا کېتاب یا کتاب):
د وګړو د روغ ژوند تېرولو له پاره رښت ( قانون)، ښکاروندو (سټنډرډونو) کوډونو ( شفرونو یا نورمونو) او واګي (دود، مقرراتو، امر چلولو ) د وګړو د روغ ژوند تېرولو له پاره بر ( الله) خپل پیلنی لیکی ( کښلی، یا کېتاب څې عربي ژبه کې کتاب وایو او په اېنګلېسي ژبه کې ور ته بوک وایي څې له نهه څلوېښت چوپړو څخه تر زر چوپړو پورې یا څلور ورځپاڼو څخه تر سل ورځپاڼو پورې وي ) موسا ع ( کليم الله څې د عمران او مېرمن یوکبد زوی دی) ته لېږلی و. څې دا کښلی د سکالو او منځپانګې له مخې یوه ډول او موخه در لودله. او دا د الله له لوري د هغه په منونکو باندې رښت ( قانون) وو، څې له نن (اووم د جون ۲۰۲۶ زېږدي کال) څخه (۳۷۱۷ ) درې زره او اووه سوه او اووه لس کاله وړاندې یې تورات ( توره) د رښت له پاره خپل استازي ته لېږلی و. او د اوسني مصر ( اېجيپټ) هېواد، د میمفیس ښار کې زوکړه شوی او اېسراييلو کې ښاخ دی، د وګړو په منځ کې یې پر هغو باندې پرېګړې کولې. لکه: په ځمکه به یوازې د الله د رښت ټولوالې باندې پرېکړې کېږي، غوا درنوی او رښتي پالنې نه پالي، پاچایي ګړنې به د بر وي، د وګړو شته او بډاینه به نه خوري؛ د الله په نوم یا دبر له نوم څخه دې په ټولواله، شتمني، پالنې ( عبادتونو ) څخه ناوړه ګټنه نه اخلي، څې الله ورته هغه کسان په ګوته کړې نه وي له هغو دې ټک نه پورته کوي؛ لېږد او رالېږد د بر په ځمکه کول، د بر حکمتونو، د بر لارښونو، ليکدود، ستورو پېژندنه، ځکمکچپوهنې (هندسې)، شمېرو، رياضي، فلسفې ښوونه او روزنه به یې کوله؛ د بل تن سپکه به نه وایي د هغه په مخکې او یا له هغه په سې ورسته یا د هغه په شتون او نه شتون کې؛ هغه کړنه څې په وګړي او یا وګړې کې شتون نه لري هغه دې ورپورې نه تړې، دروغ دې نه وايي، چغلخوري ( غيب) به نه کوي؛ سوسیسي ( جاسوسي) به د خپلو وګړو اووګړې نه کوي؛ د پلار او مور درناوی به کوي، پردي کټ ته به نه پورته کېږي ځکه خپل او پردی کټ به پېژني، د بل ورور ښځې ته به په ناولو سترګو نه ګوري، هېڅ تن ژوند به نه اخلي، بل تن به نه رټي او وهي، وږي ګاونډي ته به خواړه چمتو کوي، د زورواکو غلته پالنه به نه کوي، د بل تن ځمکه او کور به نه اخلي او نیسي؛ له ځل ( یا ظلم به نه کوي لکه: یوه تن سره څې په لاس کې د وهلو او پرې کولو، او سوري کولو توکي نه وي، هغه به د ژبلولو، وهلو، سوريکولو توکو باندې نه درب وي یا وهي)؛ خویندو، میندو، توړۍ، ترور، اېنګور او ورېندار سره به واده نه کوي؛ د شپې له لوري د الله د نظام له پاره دنده کول. وګړو ته هغه کړنې په ګوته کول څې ځان ترې لرې و ساتي او هغه کړنو څخه څې الله ورته د کړنې او ګټنې ویلي دي د هغو کړنو کول. زما څېړنه دا سپینې ته را اوباسي او په پوښ کې کوي څې د موسا ع لږ تر لږه ۸۰ اتیا کاله د بر ( الله ج) رښت باندې د وګړو په منځ کې پرېکړې کولې او یوازې او یوازې یې د بر امر یې پرې پلې (عملي) کوو.پاتې شونې دې نه وي او داسې د دې خبرې لمنه ټولوم څې موسا ع ۴۰ کلن و څې الله ج د خپل استازيتوب ته و ټاکه او ټول عمر یې ۱۲۰ کاله و، په اوسني اسرايل ( فلسطین ) هېواد کې موسا ادېره کې خورو ( خاورو) ته سپارل شوی.د موسا ع د زوګړې پېر ( وخت ) څې کله ادم ع له اسمان څخه ځمکې ته را کوز شو سرنديف غرونو کې یا هغه کال څې اېبلیس (شیطان) څې د لمپاکا په شګو غونډۍ ( اېبلیس پټنی یا شیطان ګومګ) څې د افغانېستان، لغمان مرکز ولسوالۍ یا مهترلام ولسوالۍ کې شتون لري او ځیني یې اوس د دې ولایت نوې ولسوالۍ بادپښ سیمې پورې اړوند شمېري ته را کوز شوی و له هغه پېر ( وخت) یا له اسمان څخه ځمکې ته د دوی دواړو د راکوزېدو کال څخه ۳۷۴۸ درې زره او اووه سوه او اته څلوېښ کاله ورسته فرااوه د مصر کې زوکړه شوی؛ له نن څخه ۳۸۶۲ کاله وړاندې یا ۱۸۶۲ مخ زېږدي کې؛ ۱۲۰ کاله یې د عمر کچه وه؛ په ځوانۍ کې څې ۴۰ کلن و بر خپل استازی و ټاکه، ۱۷۱۶مخ زېږدي کې یا ۳۷۴۲ کاله وړاندې مړ شوی دی او اسرايل لوړنیبو یا مونټ نیبو موسا ادېره کې خورو ته سپارل شوی دی.
بل لوري ته زما څېړنه دا سپینې ته را وباسي او په ګوته کوي دا څې بر (الله) ج په خپل پایني ليکي کوران (قران ) کې د غوا (البقره) په څپرکي کې، اېمران د زامنو یا کورنۍ (آل عمران) په څپرکي کې، مېرمنو (النساء) په څپرکي کې، ميز (مائده) په څپرکي کې، څاروي یا غوايي یا غواګانې (لانعام) په څپرکي کې، لوړوالی (الاعراف) په څپرکي کې، د يونس استازي په څپرکي کې، د هود یا ابیر استازي( هود ع) په څپرکي کې، ابراهیم په څپرکي کې، د شپې سفر (اسرا) په څپرکي کې، غار یا څمڅې ( الکهف) په څپرکي کې، مریمې یا ماري (مریم) په څپرکي کې، تې – هې ابېڅي د وازولو کلي کوډ یا شفر (طه) په څپرکي کې، د بر د استازو (انبیاء) په څپرکي کې، د الله د کور څخه ليدنه په ټاکلي پېر (حج) په څپرکي کې، د مومنانو په څپرکي کې، د معیار یا د کچېمېچې (فرقان) په څپرکي کې، د پېیلنو یا پېړانو، یا شاعرانو ( شعراﺀ) په څپرکي کې ، د مېږګی (نمل) په څپرکي کې، د کيسې (قصص) په څپرکي کې، د غڼې (عنکبوت) په څپرکي کې، د سځلې (سجده) په څپرکي کې، ملتیا یا سازش (احزاب) په څپرکي کې، کتارونه یا صفونه (صافات) په څپرکي کې، د بخښونکي (غافار) په څپرکي کې، د غوره څرګند شوي پرمختګونو یا ښه تشریح شوي انکشافات (فصلت) په څپرکي کې، جرګې د ټاکل شویو لویانو ډلې یا پرېکوڼ کوونکو دوه اړخیزه مشوره (شوری) په څپرکي کې، د سرو زرو ګاڼي (زخرف) په څپرکي کې، د شګو غونډۍ (احقاف) په څپرکي کې، خپاره بادونه، تیتې وږمې (ذاریات) په څپرکي کې، د ډوبېدو ستوري (نجم) په څپرکي کې، د رتبې (صف) په څپرکي کې، لړمون شکونکي یا زړور (نزاعت) په څپرکي کې او د تر ټولو لوړ یا تر ټول بر ( اعلیٰ) په څپرکي کې یې د ده نوم څخه یادونه کړې ده.
5. د بر ( الله) دوېیم کښلی ( لیکی یا کېتاب یا کتاب):
د وګړو د روغ ژوند تېرولو له پاره رښت ( قانون)، ښکاروندو (سټنډرډونو) کوډونو ( شفرونو یا نورمونو) او واګي (دود، مقرراتو، امر چلولو )د وګړو د روغ ژوند تېرولو له پاره بر ( الله) خپل دوېیم لیکی ( کښلی، یا کېتاب څې عربي ژبه کې کتاب وایو او په اېنګلېسي ژبه کې ور ته بوک وایي څې له نهه څلوېښت چوپړو څخه تر زر چوپړو پورې یا څلور ورځپاڼو څخه تر سل ورځپاڼو پورې وي ) داوود ع ( حکيم رسول، څې د اوید یا عوید زوی او د بایز مسی دی) ته لېږلی و. څې دا کښلی د سکالو او منځپانګې له مخې یوه ډول او موخه در لودله. او دا د الله له لوري د هغه په منونکو باندې رښت ( قانون) وو، څې له نن (اووم د جون ۲۰۲۶ زېږدي کال) څخه (۳۲۳۷ ) درې زره او دوې سوه او اووه دېرش کاله وړاندې یې زبور د رښت له پاره خپل استازي ته لېږلی و. او د اوسني بیت لهم د اسرايل هېواد کې زوکړه شوی او اوزبېکېستان سمرکند ولایت کې ښاخ دی، د وګړو په منځ کې یې پر هغو باندې پرېګړې کولې. لکه: په ځمکه به یوازې د الله د رښت ټولوالې باندې پرېکړې کېږي، د بر ستاینه به یوازې کوي، سپرې او زغرې به د بر له پاره کاروي، د بر حکمتونو، د بر لارښونو، ليکدود، ستورو پېژندنه، ځکمکچپوهنې (هندسې)، شمېرو، رياضي، فلسفې ښوونه او روزنه به یې کوله؛ د بل تن سپکه به نه وایي د هغه په مخکې او یا له هغه په سې ورسته یا د هغه په شتون او نه شتون کې؛ هغه کړنه څې په وګړي او یا وګړې کې شتون نه لري هغه دې ورپورې نه تړې، دروغ دې نه وايي، چغلخوري ( غيب) به نه کوي؛ سوسیسي ( جاسوسي) به د خپلو وګړو اووګړې نه کوي؛ د پلار او مور درناوی به کوي، پردي کټ ته به نه پورته کېږي ځکه خپل او پردی کټ به پېژني، د بل ورور ښځې ته به په ناولو سترګو نه ګوري، هېڅ تن ژوند به نه اخلي، بل تن به نه رټي او وهي، وږي ګاونډي ته به خواړه چمتو کوي، د زورواکو غلته پالنه به نه کوي، د بل تن ځمکه او کور به نه اخلي او نیسي؛ له ځل ( یا ظلم به نه کوي لکه: یوه تن سره څې په لاس کې د وهلو او پرې کولو، او سوري کولو توکي نه وي، هغه به د ژبلولو، وهلو، سوريکولو توکو باندې نه درب وي یا وهي) ؛ خویندو، میندو، توړۍ، ترور، اېنګور او ورېندار سره به واده نه کوي؛ د شپې له لوري د الله د نظام له پاره دنده کول. وګړو ته هغه کړنې په ګوته کول څې ځان ترې لرې و ساتي او هغه کړنو څخه څې الله ورته د کړنې او ګټنې ویلي دي د هغو کړنو کول. زما څېړنه دا سپینې ته را اوباسي او په پوښ کې کوي څې داوود ع لږ تر لږه ۶۰ شپېته کاله د بر ( الله ج) رښت باندې د وګړو په منځ کې پرېکړې کولې او یوازې او یوازې یې د بر امر یې پرې پلې (عملي) کوو.پاتې شونې دې نه وي او داسې د دې خبرې لمنه ټولوم څې داوود ع د زوګړې پېر ( وخت ) څې کله ادم ع له اسمان څخه ځمکې ته را کوز شو سرنديف غرونو کې یا هغه کال څې اېبلیس (شیطان) څې د لمپاکا په شګو غونډۍ ( اېبلیس پټنی یا شیطان ګومګ) څې د افغانېستان، لغمان ولایت، مرکز ولسوالۍ یا مهترلام ولسوالۍ کې شتون لري او ځیني یې اوس د دې ولایت نوې ولسوالۍ بادپښ سیمې پورې اړوند شمېري ته را کوز شوی و له هغه پېر ( وخت) یا له اسمان څخه ځمکې ته د دوی دواړو د راکوزېدو کال څخه ۴۳۳۳ څلور زره او درې سوه او درې دېش کاله ورسته بیت لهم د اسرايل کې زوکړه شوی؛ له نن څخه ۳۲۷۷ کاله وړاندې یا ۱۲۵۱ مخ زېږدي کې؛ ۱۰۰ کاله یې د عمر کچه وه؛ په ځوانۍ کې څې ۴۰ کلن و بر خپل استازی و ټاکه، ۱۱۵۱مخ زېږدي کې یا ۳۱۷۷ کاله وړاندې مړ شوی دی او د اوزبېکېستان سمرکند ولایت حضرت داوود ادېره کې خورو ته سپارل شوی دی.
بل لوري ته زما څېړنه دا سپینې ته را وباسي او په ګوته کوي دا څې بر (الله) ج په خپل پایني ليکي کوران (قران ) کې د غوا (البقره) په څپرکي کې، مېرمنو (النساء) په څپرکي کې، ميز (مائده) په څپرکي کې، څاروي یا غوايي یا غواګانې (لانعام) په څپرکي کې، د شپې سفر (اسرا) په څپرکي کې، د بر د استازو (انبیاء) په څپرکي کې، د مېږګی (نمل) په څپرکي کې، د ګيځ یا سهار (سباء) په څپرکي کې او د غمجن یا خفه یا د عربي ژبې صوې ابېڅې یا صوات ( ص) په څپرکي کې یې د ده نوم څخه یادونه کړې ده.
6. د بر ( الله) درېیم کښلی ( لیکی یا کېتاب یا کتاب):
د وګړو د روغ ژوند تېرولو له پاره رښت ( قانون)، ښکاروندو (سټنډرډونو) کوډونو ( شفرونو یا نورمونو) او واګي (دود، مقرراتو، امر چلولو )د وګړو د روغ ژوند تېرولو له پاره بر ( الله) خپل درېیم لیکی ( کښلی، یا کېتاب څې عربي ژبه کې کتاب وایو او په اېنګلېسي ژبه کې ور ته بوک وایي څې له نهه څلوېښت چوپړو څخه تر زر چوپړو پورې یا څلور ورځپاڼو څخه تر سل ورځپاڼو پورې وي ) ایسا ع ( عیسا، څې په عربي ژبه کې مسیح یا عیسی وایو، یا په اېنګلېسي ژبه کې ورته جیزیز وایي، روح الله څې د مېرمن مریم یا ماري زوی دی) ته لېږلی و. څې دا کښلی د سکالو او منځپانګې له مخې یوه ډول او موخه در لودله. او دا د الله له لوري د هغه په منونکو باندې رښت ( قانون) وو، څې له نن (اووم د جون ۲۰۲۶ زېږدي کال) څخه (۱۹۹۵ ) یوه زره او نهه سوه او پېنځه نوي کاله وړاندې یې اېنجیل (انجیل) د رښت له پاره خپل استازي ته لېږلی و. او د اوسني اسرايل هېواد، د بیت الحم ښار کې زوکړه شوی او له اېسراييلو یا اسرايل یا ازرایل ( فلسطین ) هېواد څخه بر (ج) اسمان ته پورته کړه، د وګړو په منځ کې یې پر هغو باندې پرېګړې کولې. لکه: په ځمکه به یوازې د الله د رښت ټولوالې باندې پرېکړې کېږي، غوا درنوی او رښتي پالنې نه پالي، د بر حکمتونو، د بر لارښونو، ليکدود، ستورو پېژندنه، ځکمکچپوهنې (هندسې)، شمېرو، رياضي، فلسفې ښوونه او روزنه به یې کوله؛ د بل تن سپکه به نه وایي د هغه په مخکې او یا له هغه په سې ورسته یا د هغه په شتون او نه شتون کې؛ هغه کړنه څې په وګړي او یا وګړې کې شتون نه لري هغه دې ورپورې نه تړې، دروغ دې نه وايي، چغلخوري ( غيب) به نه کوي؛ سوسیسي ( جاسوسي) به د خپلو وګړو اووګړې نه کوي؛ د پلار او مور درناوی به کوي، پردي کټ ته به نه پورته کېږي ځکه خپل او پردی کټ به پېژني، د بل ورور ښځې ته به په ناولو سترګو نه ګوري، هېڅ تن ژوند به نه اخلي، بل تن به نه رټي او وهي، وږي ګاونډي ته به خواړه چمتو کوي، د زورواکو غلته پالنه به نه کوي، د بل تن ځمکه او کور به نه اخلي او نیسي؛ له ځل ( یا ظلم به نه کوي لکه: یوه تن سره څې په لاس کې د وهلو او پرې کولو، او سوري کولو توکي نه وي، هغه به د ژبلولو، وهلو، سوريکولو توکو باندې نه درب وي یا وهي) ؛ خویند، میندو، توړۍ، ترور، اېنګور او ورېندار سره به واده نه کوي؛ د شپې له لوري د الله د نظام له پاره دنده کول. وګړو ته هغه کړنې په ګوته کول څې ځان ترې لرې و ساتي او هغه کړنو څخه څې الله ورته د کړنې او ګټنې ویلي دي د هغو کړنو کول. زما څېړنه دا سپینې ته را اوباسي او په پوښ کې کوي څې د ایسا ع لږ تر لږه ۳ درې کاله د بر ( الله ج) رښت باندې د وګړو په منځ کې پرېکړې کولې او یوازې او یوازې یې د بر امر یې پرې پلې (عملي) کوو.پاتې شونې دې نه وي او داسې د دې خبرې لمنه ټولوم څې ایسا ع د زوګړې پېر ( وخت ) څې کله ادم ع له اسمان څخه ځمکې ته را کوز شو سرنديف غرونو کې یا هغه کال څې اېبلیس (شیطان) څې د لمپاکا په شګو غونډۍ ( اېبلیس پټنی یا شیطان ګومګ) څې د افغانستان، لغمان ولایت، مرکز ولسوالۍ یا مهترلام ولسوالۍ کې شتون لري او ځیني یې اوس د دې ولایت نوې ولسوالۍ بادپښ سیمې پورې اړوند شمېري ته را کوز شوی و له هغه پېر ( وخت) یا له اسمان څخه ځمکې ته د دوی دواړو د راکوزېدو کال څخه ۵۵۸۵ پېنځه زره او پېنځه سوه او پېنځه اتیا کاله ورسته بیت الحم اسرايل کې زوکړه شوی؛ له نن څخه ۲۰۲۵ کاله وړاندې یا ټکی (صفر)۰ مخ زېږدي کې؛ ۳۳ کاله یې د عمر کچه وه؛ په ځوانۍ کې څې ۳۰ کلن و بر خپل استازی و ټاکه، ۳۳ مخ زېږدي کې یا ۱۹۹۲ کاله وړاندې بر ( الله ج) بره یا اسمان ته پورته کړی دی.
بل لوري ته زما څېړنه دا سپینې ته را وباسي او په ګوته کوي دا څې بر (الله) ج په خپل پایني ليکي کوران (قران ) کې د غوا (البقره) په څپرکي کې، اېمران د زامنو یا کورنۍ (آل عمران) په څپرکي کې، مېرمنو (النساء) په څپرکي کې، ميز (مائده) په څپرکي کې، څاروي یا غوايي یا غواګانې (لانعام) په څپرکي کې، پښېماني (التوبه) په څپرکي کې، مریمې یا ماري (مریم) په څپرکي کې، د مومنانو په څپرکي کې، ملتیا یا سازش (احزاب) په څپرکي کې، جرګې د ټاکل شویو لویانو ډلې یا پرېکوڼ کوونکو دوه اړخیزه مشوره (شوری) په څپرکي کې، د سرو زرو ګاڼي (زخرف) په څپرکي کې، د وسپنې(حديد) په څپرکي کې او د رتبې (صف) په څپرکي کې یې د ده نوم څخه یادونه کړې ده.
7. د بر ( الله) څلورم کښلی ( لیکی یا کېتاب یا کتاب):
د وګړو د روغ ژوند تېرولو له پاره رښت ( قانون)، ښکاروندو (سټنډرډونو) کوډونو ( شفرونو یا نورمونو) او واګي (دود، مقرراتو، امر چلولو )د وګړو د روغ ژوند تېرولو له پاره بر ( الله) خپل څلورم لیکی ( کښلی، یا کېتاب څ عربي ژبه کې کتاب وایو او په اېنګلېسي ژبه کې ور ته بوک وایي څې له نهه څلوېښت چوپړو څخه تر زر چوپړو پورې یا څلور ورځپاڼو څخه تر سل ورځپاڼو پورې وي ) محمد ص ع (حبیب الله، رسول الله، یا احمد، څې د عبدالله او مېرمن امینې زوی دی) ته لېږلی و. څې دا کښلی د سکالو او منځپانګې له مخې یوه ډول او موخه در لودله. او دا د الله له لوري د هغه په منونکو باندې رښت ( قانون) وو، څې له نن (اووم د جون ۲۰۲۶ زېږدي کال) څخه (۱۴۰۷ ) یوه زر او څلور سوه او اووه کاله وړاندې یې کوران ( قران) د رښت له پاره خپل استازي ته لېږلی و. او د اوسني د سعدي عربستان ، مکې ولایت، بيت الله مسجد خوا کې کې زوکړه شوی، د دې هېواد مدینې ولایت، مدینې ښار په نبوي مسجد کې ښاخ دی، د وګړو په منځ کې یې پر هغه باندې پرېګړې کولې. لکه: په ځمکه به یوازې د الله د رښت ټولوالې باندې پرېکړې کېږي، ډلې ټپلې پالنه ( شخصیت پرستي یا مشرکینتوب) نه کوئ؛ د بر حکمتونو، د بر لارښونو، ښوونه او روزنه به یې کوله؛ له بر ج سره به لېوالتیا کوي او له هغه څخه پرته به لېوالتيا ( مینه یا څې په عربي ژبه کې ورته محبت یا عشق وایي) نه کوي، د بر ج واک به وګړو ته نه منسوب وي، هغه څه سې الله په پنځي ډول پنځولي وي، د هغو په پنځول او پر هغو واک وړتیا درلودل نه کوي؛ د بر ج ته نازولي یا زامن یا لوڼې منسوب وال، او د هغوی څېرې ( مشادې، بڼې یا بوتان یا ګوډۍ ) بوږول او د هغوی سره لېوالتیا ښودل او له هغوی څخه مرسته غوښتلو نه کول؛ د بل تن سپکه به نه وایي د هغه په مخکې او یا له هغه په سې ورسته یا د هغه په شتون او نه شتون کې؛ هغه کړنه څې په وګړي او یا وګړې کې شتون نه لري هغه دې ورپورې نه تړې، دروغ دې نه وايي، خېر او برکت په ټولو شیانوکې اچونکی یوازې الله دی، دا کړنه بل وګړي او وګړې ته نه منسوب ول؛ په دې او هغې پینۍ کې د الله (ج) په تن (زات) کې بل کس ګډول (شریکول) به نه کوي؛ زوازت ( کوشنیان زوزان یا کوشنیان لوڼې او بچیان) یوازې له بر ج څخه غوښتل او د دې کار بل تن ته نه منسوب ول؛ رښتنې وېره، تمه، درناوی او لېوالتیا یوازې له بر (الله) څخه ده. له بر (ج) څخه پرته رښتنې وېره، تمه، درناوی او لېوالتیا؛ د انسان وژل؛ دروغ ویل، الکان ساتل (بچه بازي کول)، د یتیمانو مال نه خوړل، چغلخوري ( غيب) به نه کوي؛ سوسیسي ( جاسوسي) به د خپلو وګړو اووګړې نه کوي؛ د پلار او مور درناوی به کوي، پردي کټ ته به نه پورته کېږي ځکه خپل او پردی کټ به پېژني، د بل ورور ښځې ته به په ناولو سترګو نه ګوري، هېڅ تن ژوند به نه اخلي، بل تن به نه رټي او وهي، د وګړو سره جرګه (شورا) کوي، وږي ګاونډي ته به خواړه چمتو کوي، د بل تن ځمکه او کور به نه اخلي او نیسي؛ د مېلمنو درناوی به کوي، ښه خواړه او پاک ( هغه خواړه څې یوازې د بر ( الله )ج په نوم حلال شوي وي، یا حلال ) د هغو خوړل او د حرامو خوړو ( څې د الله له نوم پرته حلال شوي وي، او یا حرام او مردار یا ناولي او تاواني خوړو ) نه خوړل؛ له ځل ( یا ظلم به نه کوي لکه: یوه تن سره څې په لاس کې د وهلو او پرې کولو، او سوري کولو توکي نه وي، هغه به د ژبلولو، وهلو، سوريکولو توکو باندې نه درب وي یا وهي) ؛ خویندو، میندو، توړۍ، ترور، اېنګور او ورېندار سره به واده نه کوي؛ د شپې له لوري د الله د نظام له پاره دنده کول( په نر نوږي یا جنس او ښځه نوږي یوه بڼه اوډول دي او داوړه به په ځان امرونه پلی کوي او دواړه نوږي به څوکۍ او ځواک مخکې وړي او دنده او لوستې به کوي). وګړو ته هغه کړنې په ګوته کول څې ځان ترې لرې و ساتي، د هغو نه کول او هغه کړنو څخه څې الله ورته د کړنې او ګټنې ویلي دي د هغو کړنو کول. زما څېړنه دا سپینې ته را اوباسي او په پوښ کې کوي څې د محمد ص ع لږ تر لږه ۲۳ درېویش کاله د بر ( الله ج) رښت باندې د وګړو په منځ کې پرېکړې کولې او یوازې او یوازې یې د بر امر یې پرې پلې (عملي) کوو.پاتې شونې دې نه وي او داسې د دې خبرې لمنه ټولوم محمد ص ع د زوګړې پېر ( وخت ) څې کله ادم ع له اسمان څخه ځمکې ته را کوز شو سرنديف غرونو کې یا هغه کال څې اېبلیس (شیطان) څې د لمپاکا په شګو غونډۍ ( اېبلیس پټنی یا شیطان ګومګ) څې د افغانستان، لغمان مرکز ولسوالۍ یا مهترلام ولسوالۍ کې شتون لري او ځیني یې اوس د دې ولایت نوې ولسوالۍ بادپښ سیمې پورې اړوند شمېري ته را کوز شوی و، له هغه پېر ( وخت) یا له اسمان څخه ځمکې ته د دوی دواړو د راکوزېدو کال څخه ۶۱۶۳ شپږ زره او یوه سلو او درې شپېته کاله ورسته د سعدي عربستان، مکې ولایت، بيت الله مسجد خوا کې کې زوکړه شوی؛ له نن څخه ۱۴۴۷کاله وړاندې یا جون میاشت په اتمه د ۵۷۹ زېږدي کې؛ ۶۳ کاله یې د عمر کچه وه؛ په ځوانۍ کې څې ۴۰ کلن و بر خپل استازی و ټاکه، جون میاشت په اتمه ۶۴۲ زېږدي کې یا ۱۳۸۴ کاله وړاندې مړ شوی دی او سعدي عربستان هېواد، مدینې ولایت، مدینې ښار په نبوي مسجد کې خورو ( خاورو) ته و سپارل شوی. بل لوري ته زما څېړنه دا سپینې ته را وباسي او په ګوته کوي دا څې بر (الله) ج په خپل پایني ليکي کوران (قران ) کې د غوا (البقره) په څپرکي کې، اېمران د زامنو یا کورنۍ (آل عمران) په څپرکي کې، مېرمنو (النساء) په څپرکي کې، ميز (مائده) په څپرکي کې، څاروي یا غوايي یا غواګانې (لانعام) په څپرکي کې، لوړوالی (الاعراف) په څپرکي کې، د جګړې ورانی یا د شخړې ماړي یا د جنګ ضایعات (انفال) په څپرکي کې، پښېماني (التوبه) په څپرکي کې، د يونس استازي په څپرکي کې، د هود یا ابیر استازي ( هود ع) په څپرکي کې، تندر یا تالنده (رعد) په څپرکي کې، د ډبرینلار یا د تېږګو کش یا د پرخو لاره (حجر) په څپرکي کې، مچۍ یا غومبڅې (نحل) په څپرکي کې، د اسراييل زامن (بني اسراييل) په څپرکي کې، غار یا څمڅې ( الکهف) په څپرکي کې، د بر د استازو (انبیاء) په څپرکي کې، د الله د کور څخه ليدنه په ټاکلي پېر (حج) په څپرکي کې، د مومنانو په څپرکي کې، د رڼا یا ځلا یا روښنایي (نور) په څپرکي کې، د معیار یا د کچېمېچې (فرقان) په څپرکي کې، د پېیلنو یا پېړانو، یا شاعرانو ( شعراﺀ) په څپرکي کې ، د مېږګی (نمل) په څپرکي کې، د کيسې (قصص) په څپرکي کې، د غڼې (عنکبوت) په څپرکي کې، د سځلې (سجده) په څپرکي کې، ملتیا یا سازش (احزاب) په څپرکي کې، د ګيځ یا سبا یا سهار (سباﺀ) په څپرکي کې، پنځونکی یا بوږونکی یا خالک تعالی (فاطر) په څپرکي کې، بڼوال (یس) په څپرکي کې، کتارونه یا صفونه (صافات) په څپرکي کې، د غمجن یا خفه یا د عربي ژبې صوې ابېڅې یا صوات ( ص) په څپرکي کې، د غوره څرګند شوي پرمختګونو یا ښه تشریح شوي انکشافات (فصلت) په څپرکي کې، جرګې د ټاکل شویو لویانو ډلې یا پرېکوڼ کوونکو دوه اړخیزه مشوره (شوری) په څپرکي کې، د محمد په څپرکي کې او د بریا یا واکمنتیا (فتح) په څپرکي کې یې د ده نوم څخه یادونه کړې ده.
په کوران کې الله د استازو څپرکي لنډېز یې په دې بڼه وایم: د دې څپرکي دعوا ده، نفعې له شیرک في دعا، څې حقدار د چغې وهلو، یا غایبانه غږ د الله نه پرته بل چا ته کول هېڅ نه شته دی، او د دې مخه څې ډب کوي، یا بندوي د الله د استازو د ژوند په کړنلارو، د الله د استازو په خبرو او وینا سره یې سپینې ته را وباسي.دا ټول د الله د استازو په څپر کې یا ( د انبیا په سورت ) به تاسو ته په ډاګه شي.ایوب ع الله ته اواز (غږ) کړی دی، زکریا ع الله ته اواز کړی دی، یونس ع د کب په ګېډه کې چا ته اواز و کوه. الله ته. نو د دوی ټولو استازو د ژوند په کړو وړو ، خبرو او وینا وو څرګند وي. اړېکه د دې څپرکي له مخکې څپرکي سره په دې کې دی، څې په رښت کې دا د دې درې څپرکو لنډمنګې یا لنډپېرې شننه ده. د څمڅې (کهف) څپرکي، مریم څپرکي او د تې – هې ابېڅي د وازولو کلي کوډ یا شفر ( طه) څپرکي. د څمڅې په څپرکي کې الله د نیکانو بنده ګانو څخه د علم غيب (د پټو شیانو پوهې ) څخه نفې و کړه، څې هېڅ له اسبابو پرته د راتلونکي پټو څارو باندې هېڅ یوه یې پوهه نه لري. د مریم په څپرکي کې د ټولو استازو ناتوني او عاجزي څرکنده شوه. او د تې – هې ابېڅي د وازولو کلي کوډ یا شفر ( طه) په څپرکي کې الله څه و کړه، ترغیب یې ور کړه ټولو استازو ته څې دا زما رښت ( قانون) و رسوه ټولو وګړو ته. ځکه د دې ټولو لنډېز په دې څپرکې کې را و باسي، څې دې استازو همداسې کړې وو، او پر دې یې ټینګ په ډانګپیلې وینا بڼه باور وو، همدا رنګې دوی ټولو الله ته عاجزي کوله، د دوی د ژوند تګلار او خبرې په همدې باندې شاهدي څرګند وي. په همدې څټه باندې له دې درې څپرکو په سې یې دا څپرکی را وړه. دوېیمه خبره دا وه څې کله د تې – هې ابېڅي د وازولو کلي کوډ یا شفر ( طه) یا تواها په څپرکې کې الله تشریح ور کړه خپلو بنده ګانو ته، په خبرې کولو یا تبلیغ د دې مسلې باندې. نو اوس دلته ورته وایي. له هغې څخه پرمختګ هم ور کوي.وکانو النا خشعین ٬٬ دې ټولو استازو ماته عاجزي کړې ده،، (افغانستان د عالمانو علمي استازي (هیئت). کابل ۱۳۲۳ لېږدی، ۲ دوېیم، ۹۰ مسره یا ایت، چوپړی، ۱۷۷ دوېیم ټوک۱۷۴ چوپړی )د دې څپرکي لنډپرې تراڼ، په پیل کې وېره د پایني ژوند په ګوته کوي، ٬٬ ډېر نږدې دی حساب د وګړو دوی ته او دوی په ډېر بې پروایئ کې دي،، (افغانستان د عالمانو علمي استازي (هیئت). کابل ۱۳۲۳ لېږدی،۲ دوېیم، ۱ مسره یا ایت، ۱۳۰چوپړی )، (له تاسو څخه وړاندې مې ټولو استازو ته وحې لېږلې دي ما، دا سپینه خبره ده څې له ما څخه پرته د هېڅ تن رښت د منلو نه دي. زما رښت به مني، او زما، بیا نه منونکو ته کړوا دی، ،، ما اتي همیم استمعو، له دې څخه ورسته، ترغیب ور کوي د یوه الله لویي منلو (توحید) ته، او کوران ته.له دې څخه ورسته عقلیه دلیلونه زهن منونکې څرګندونې څرګندوي. توحید باندې له پرښتون نه، ۲۵ مېسره کې ټول منلې څرګندونه په ګوته کوي. ٬٬ ،، دا د یوه استازي خبره نه ده دا د ټولو استازو خبره ده، څې هغه د یوه الله رښت و مني او هغه په خپل ژوند کې پر ځان کړ کړي، د الله څخه پرته د هېڅ تن رښت ( قانون، بنده ګي و نه کړي)، له دې څخه ورسته غوره والی ور کوي کوران ته، او بیا منه کوي د غوصې سپارښتنې (شفاعت قهریه) څخه، ۳۸ نمبر مېسره کې و ګورئ ،، یعلم ،، د الله د ایجازت څخه پرته هېڅ تن د چا سپارش نه شي کولی، که کوي یې هم د الله له ایجازت او غوښتنې څخه ورسته به وي. بیا د عقلي څرګندونو یادونه کوي. بیا د دونیاوي وېرې باندې، بیا سزا ور کول (زجر) دي نه منونکو ته په توحید باندې. د پایني ژوند وېره ده، او رسول الله ته ډاډګېرنه ورکوي، څې وېرېږه او ورخطا کېږه مه. مخکې هم زما په استازو باندې سختۍ راغلي دي، پر تا به هم راځي، هغوی صبر ګړی دی ته به هم صبر کوې، له دې نه ورسته بیا دلیلونه دې مخکېنۍ استازو پر ویناو، او خبرو باندې، په مخکېنۍ یو استازو باندې دا، دا تکلیفونه راغلي وو، هغوی برداشت کړه ته به یې هم برداشت کوې. د یوې کره یادونې له مخې، ابو ذر له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه و پوښتل چې د الله څومره استازي (پیغمبران: هغه وګړي څې د الله رښتو ( قانونونو) د اسماني پنځي ښکاروندو (سټنډرډونو)، کوډونو (شفرونه)، او واګي (دود، مقرراتو، امر چلولو ) یې د هغه پنځونکي وګړو ته رسول) وو؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: ۱۲۴۰۰۰ یوه سلو څلوروېشت زره. بیا یې و پوښتل چې د دوی څومره رسولان (وګړو ته هغه لېږل شوي وګړي څې د الله کښلی یا لیکی یا کېتاب یا کتاب د رښتو یا قوانینو یې ورته لېږلی ) وو؟. رسول الله صلی الله علیه وسلم و ویل: ۳۱۳ یې د رسولانو په توګه لېږل شوي وو.بیا رسول الله صلی الله علیه وسلم و ویل څې د بني اسرائیلو لومړی استازی د الله له لوري (پیغمبر) موسا ( موسی) وو او وروستی یې عیسا (عیسی) و، او ۶۰۰ استازو (پیغمبرانو) د دې دواړو ترمنځ په واټن د پېر، پېر کې د الله رښت وګړو ته رسولو،. ابو ذر بیا و پوښتل، ای د الله رسوله... الله خپل ټولو ژوندګړو ( مخلوق) ته څومره کښلي ( لیکي یا کيتابونه) رالېږلي دي؟ هغه ځواب ورکړ: ۱۰۴ کښلې (کتابونه)، چې ۵۰ ورځپاڼې ( څې عربي ژبه کې ورته صحیفي وایي او اېنګلېسي ژبه کې ورته نیوزپیپر وایي هغه ) یې په شیث ته لېږلې دي؛ ۳۰ ورځپاڼې یې ادریس ته لېږلې دي؛ ۲۰ ورځپاڼې یې ابراهیم ته لېږلې دي؛ تورات کښلی (ليکی، کیتاب یا کتاب) یې موسا ته لېږلی دی؛ زبور کښلی یې داوود ته لېږلی دی، اېنجیل کښلی یې عیسا ته لېږلی دی؛ او فرقان ( بېلونکی یا کوران یا په عربي ژبه کې قران) یې ما ( محمد رسول الله) ته را لېږلی دی.ابو ذر بيا و پوښتل، د اېبراییم (ابراهیم) کښلي ( لیکي یا کيتابونه) کوم وو؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ چې ټول ورته (یوه بڼه، یوه ډول د منځپانګې یا د ننۍ سکالو له مخې ) وو.ځینې خلک په دې باور دي څې لقمان، ذوالقرنین او طالوت هم پیغمبران وو، خو ډیری مفسرین او حدیث پوهان په دې نظر دي چې دوی پیغمبران نه وو بلکې صالح بندګان وو.
هغه سمې او رښتنې کیسې څې محمد رسول الله، د الله د رښت له پاره کړي دي ځینې یې زه صفي الله فردوس په لاندې بڼه کښم.
رسول الله صلی الله علیه وسلم کیسه (روایت) کوله، هغه و ویل: "ستاسو څخه غوره هغه څوک دي چې کوران (قرآن) زده کوي او ورزده کوي (خپله يې زده کوي او نور وګړو او وګړې ته یې ښه يي)." (صحیح البخاري)
انس رض کیسه کوله، هغه و ویل: د الله رسول صلی الله علیه وسلم و ویل: "په انسانانو کې داسې وګړي شته چې هغه ته نږدې دي." هغوی و ویل: "ای د الله رسوله، دوی څوک دي؟" هغه و ویل: "دوی د کوران وړ دي، د بر او د هغه غوره شوي وګړي دي." (صحیح الجامع ۲۱۶۵)ابو امامه الباهلي کیسه کوله، هغه و ویل: ما د الله له رسول څخه وا وریدل څې ویل یې: "کوران و لولئ، ځکه څې دا به د قیامت په ورځ د خپلو ملګرو له پاره د شفاعت کونکي په توګه راشي." (صحیح مسلم)د عمر رض زوی عبدالله کیسه کوله هغه و ویل څې: رسول الله ص و ویل: "د کوران بډه (قرآن کریم صحابي) ته به و ویل شي: کوران وایه او پورته شه، په هغه ډول یې وایه لکه څنګه څې تا په نړۍ کې وایه، ځکه څې ستا ځی ( ځای) به د هغه پایني مسرې (وروستي آیت) په ځای وي څې ته یې وایې." (صحیح الجامع ۸۱۲۲)رسول الله ص: "د هغه مومن بېلګه څې کوران لولي د نارنج په څېر دی، د هغې بوی خوندور دی او د هغې خوند خوندور دی. د هغه مومن بېلګه څې کوران نه لولي د خرما په څېر دی، د هغې بوی نه شته خو د هغې خوند خوږ دی. د هغه مونافک (یا منافق: هغه مسلمان څې په خوله مسلمان وي او پټ زړه کې کافر وي، په خوله وایي څې زه مسلمان یم او کارونه له کافرانو څخه هم وران کوي، ستا وي خو ستا نه وي، یا ځان ته پښتون وايي پښتون وي خو خبره د پنجابیانو مني پښتانه وژني، رټي یې، شته یې اخلي او په خوله پښتون وي خو کانې یې د پښتنو نه وي. همدې ته سوچه یا بېخې مونافق وایي. ) بېلګه څې کوران لولي د ګوشمالي (ریحان) په څېر دی، د هغې بوی خوندور دی خو د هغې خوند تریخ دی. د هغه مونافک بېلګه څې کوران نه لولي د تورې دانې (کروسینت ) په څېر دی، د هغې بوی نه شته او د هغې خوند تریخ دی." (بخاري او مسلم)د عامر جهني زوی اکبه(عامر الجهني زوی عقبه ) کیسه کوله، څې وایي: محمد ص موږ ته کیسه کوله، کله څې موږ په صفه (د جومات پوښل شوې سیمه) کې وو او وې ویل: "ستاسو څخه څوک غواړي څې بطحان او العقیق ته لاړ شي او دوې لویې، امیندواره اوښانې بېرته واخلي، پرته له دې څې کومه ګناه و کړي یا د خپلوۍ اړیکې پرې کړي؟" هغوی و ویل: "موږ به سرټیټي شو، ای د الله رسوله!" هغه و ویل: "که ستاسو څخه یوه هره ورځ جومات ته لاړ شي او د الله د کښلې (کتاب) څخه دوې مسرې ( آیتونه) زده کړي، نو هغه ته به دوې اوښانې ورکړل شي، او که درې وي، نو درې، او داسې نور، د اوښانو د شمیر سره سم." مسلم روایت کړی دی.
رسول الله ص ویلي دي: "څوک څې د بر ( الله ج) د کښلې څخه یوه ابېڅه ( حرف) و لولي، هغه ته به د هغې بدله ورکړل شي، او بدله (اجر ) یې لس چنده زیاتېږي. زه دا نه وایم څې 'الف لام میم' یوه ابېڅی دی، بلکې اې 'ا، الف' یوه ابېڅی دی، لې 'ل، لام' یوه ابېڅی دی، او مې 'م، میم' یوه ابېڅی دی." (صحیح الجامع ۶۴۶۹)
بيبلو ګراپي Bibliography د هغو ليكونو لېست چې په يوه سکالو يا بوږونکي او کښونکي پورې اړه و لري.
１. افغانستان د عالمانو علمي استازي (هیئت). کابل. ( ۱۳۲۳ لېږدی یا ۱۹۴۵ زېږدی)، کابلی تفسیر، د افغانستان غوره علمانو هیئت تر نظر لاندې د شیخ الهند مولانا محمود حسن دیوبندي او شیخ الهند مولانا شبیر احمد دیوبندي په ګډه د ٬٬ فوائد موضع الفرقان ،، اردو ترجمه او تفسیر، له اردو ژبې په پښتو ژبې او درې ژبې ته په ښه روانه ژبه و ژباړه او په دې نېټه یې ۱۰/۵/ ۱۳۲۷ بشپړ کړه، ۱۳۳۳ لېږدی کې لومړی ځل له چاپه سلامت تېر شوی. دوېیم ځل چاپ ۱۳۶۰ /۲/۲ لېږدي کې په شپږ ټوکو کې شوی دی، درېیم ځل چاپه یې د مکي مکرمې اسلامي اړېکو عالم د پښتو ژبې ماهر مولانا عبید الله شاه له پلټنې ورسته ترې ځینې زاړه او پېچلو لغاتونو سره نږدې په دوې لیندیو کې یې ورته خوا په خوا نوي ماناوي ولیکي. د لوی الله په مرسته او توفیق سره لومړی او دوېیم ټوک قرآن کریم سره له ترجمې او تفسیر ( کابلی تفسیر) چاپ د بیت الله او محمد رسوالله مسجدونو خدومتګار باچا فهد د قرآن کریم په چاپځای کې د سعودي عرب د حج او اوقافو د وزارت د اشراف او مشرئ تر څار لاندې چاپ ته په ۱۳۷۲ لېږدي ( ۱۴۱۴ سپوږمیز لېږدی - ۱۹۹۳ زېږدی) ورسېده. ګڼه: ( ۴۰۰۰/ د ۲۲ ) (۴) ( ۰۱)، ( ص ب ۳۵۶۱) مدینه منوره. ۲ دوېیم، ۹۰ مسره یا ایت، ۱۷۴ چوپړی ).
