To start downloading books

Please sign in or create an account.

ښوون (زيتون)

ښوون (زيتون)

ښوون چې په عربی ، فارسي ،او اردو ژبو کې ورته زیتون وایي او علمي نوم یې (Olea europaea ) دی. یوه ګټوره میوه ده چې لږتر لږه  ۳۵ ډولونه لري او ونې یې په جنوب ختیزې  اروپا ،‌ لویدېزې ایشیا  ،‌ او شمالي  افریکې د الجزایر، لیبیا ، تونس ، مصر ، مراکش په هېوادونو  ، دامریکې په متحده ایالتونو ، دمدیترانې په سواحلو ، لبنان ، فلسطین ،سوریه ، اسرائیلو ، چین ،هسپا نیه ، پرتګال ، ایټالېې ، یونان ، ،  استرالیا ، ایران ، ترکیې  ، عراق ،‌ اردن ، دجنوبي امریکې دپیرو او ارجنټینا په هیوادونو او د کسپین د سمندر ګي  په جنوبی برخو کې  هم پیدا کیږی.‌

دښوون(زیتون) دونې په اړوند ډیرې څیړنې شوي دي او ویل کیږي چې دغه ونه دعیسی مسیح تر زېږېدو ۳۰۰۰ کلونه وړاندې هم وه او خلکو دزیتونو نه ګټه اخېستله او دلرغونې یونان په مشهورو ادبی کتابونو کې هم ترې یادونه شوې ده .

په قرآن شریف کې دالتین په سوره کې هم د(ښوونو)زیتونو داسې  یادونه شوې ده : 

وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ وَطُورِ سِينِينَ وَهَذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ.

ښوون(زیتون) ډیر ډولونه لري لکه شنه ،زیړ،  تور ، سره ، او بنفش زیتون.

دزیتونو غذایي ارزښت :

ښوون(زیتون)  پروتين،کلسيم، اوسپنه او ويتامين A ، B1، B2 لري او نور ډير ضروري غذایي  مواد او کالوري چې انسان ورته اړتيا لري پکې شته دي .

 په غوړیو کې تر ټولو ښه غوړي دښوونو(زیتونو )غوړي دي ځکه غیر مشبوع دي او زړه او دبدن رګونو ته زیان نه رسوي. دزیتونو غوړي دزړه ، اعصابو دبدن دپوستکي ، ددردونو دتسکین او دحافظې لپاره هم ګټوړ دي .همداراز که چیرې په پرله پسې توګه وخوړل شي نودبدن اضافي وزن هم کموي .دبدن او هډوکو ددردونو لپاره که  دښوونو( زیتونو )غوړي دبدن  پر هغو ځایو نوچې درد پکې دی  ومښو نو دردونه کموي او ان لیرې کوي یې .

دښوونو( زیتونو) نه ډیر خوندور اچار هم جوړیږي چې سرکه ، هوږه ،  مرچک، مالګه ، ویلنی او شنه دڼیا (ګشنیزّ )هم ورسره ګډوي .  

لنډه داچې زیتون خوندوره مېوه ده اودخوړو په وخت کې دانسان  اشتها کې را پاروي . دښونو ( زیتونو) ّ نه په صابونو نو او دمخ په کریمونوکې هم ګټه  اخیستل کیږي .

له نېکه مرغه په افغانستان کې د ننګرهار ولایت دهډې او غازي آباد په فارمونو کې دښوونو( زیتونو) ډیر ې ونې  شته او دجلال آباد په ښارکې دښوونو ( زیتونو) داچارو دجوړولوفابریکه هم شته چې هرکال دښوونو (زیتونو ) نه ډیر اچار تولیدوي.

ما له نن شل کلونه وړاندې په پردیسۍ کې  د خپل کور په انګړ کې دښوونو  څو نیالګي کښینول چې اوس په غټوونو بدل شوي دي خو رنګ یې تور دی او هرکال یې  دجون په میاشت کې حا صلات ټولوم او ترې اچار جوړوم .

باید زیاته کړم چې په نړۍ کې دښوونو(زیتونو )دونې ښاخ دسولې سمبول هم ګڼل شوی دی اودملګرو ملتونو (United Nations) د بیرغ په نښان  کې هم دزیتونو ښاخونه دسولې دسمبول په توګه  کښل شوي دي .

 

لطیف یاد

Related Articles

بالاخره

بالاخره مصطفی عمرزی بدترین نوع افغان ستیزی از جریانی راه افتاد که به نام «ستمی» می شناسیم. چند تن از بقایای ناقلین امارت نشین بخارا در فرصت های دهه ی دیموکراسی، به بهانه ی بی عدالتی های قومی، اما با انگیزه از مشی نادرست دولت با عمق تاریخی(تعمیم ایده های آریانا، خراسان و باستانگرایی های مخرب) فرصت های را غنیمت شمردند و وارد میدان شدند.  ستمی گری...

عبدالرزاق قورنه څوک دی؟

لیکنه ـ ریاض مقامزی نوبل د نړۍ تر ټولو ارزښتناکه جايزه ده، چې له "۱۹۰۱م" کال را په دې خوا هر کال د سويډن هېواد له خوا پياوړيو او نوښتګرو علمي، ادبي او سياسي څېرو ته د دغه هېواد د پاچا په لاس ورکول کېږي. سږ کال ددې جایزې د ادبیاتو برخه ښاغلي "عبدالرزاق قورنه" ته ځانګړې شوه. راځئ، چې دا ستر لیکوال وپېژنو.   پېژندنه د "۲۰۲۱ز" کال د نوبل جایزې ګټون...

پښتو ژبه او املا

*بسم االله الرحمن الرحیم* *پښتو ژبه او املا*ليک      رفيق الوت”دا زما د واټسپ د لارې په املا څو خورې ورې خبرې دې چې يې دلته تاسو سره شريکوم“ ژبه په دوه ۲ قسمه ده چې يوې ته په انګريزۍ کښې لېنګوېج language او بلې ته ټنګ tongue وئېلے شي ـ ۱  ټنګ هغه دے کوم چې په خلې کښې دننه  کومه د غوښې ټوکړه ده هغې ته وئيلے کېږي چې انسان پرې خوراک هم کولے شي او خب...

Recommended Articles

عثمان کاکړ څنګه ووژل شو؟

پښتونخوا ملي عوامي ګوند ادعا کوي چې د دغه ګوند صوبايي مشر عثمان خان کاکړ وژل شوی دی او دوی سره دې لړ کې کافي ثبوتونه شته. یو شمېر نورو ځايي سیاسي ګوندونو هم د یاد ګوند ملاتړ کړی او د بلوچستان صوبايي حکومت وايي، د پېښې په هکله به څېړنه کوي. د یادونې ده چې د روانې جون میاشتې پر ۱۷ نېټه ویل شوي و، چې د عثمان خان کاکړ سر سخت ټپي شوی دی. له پېښې وروست...

ملا نصرالدین څوک و؟

ملا نصرالدين ته ترکان حواجه يا خواجه نصرالدين وايې، افغانان او اير انيان يې ملا نصر الدين (ملا نصرودين) بولي،عربان يې دجحا نصرالدين او افندي نصرالدين په نامه پيژني٠  ملا نصرالدين د يوه روايت پر بنسټ په اوومې هجري پېړۍ کې چې د١٢٠٩ زېږدېز/میلادي کال سر ه سمون خوري دسلجوقي واکمنۍ په زمانه کې دتر کيې دخورتو په ښار ګوټي کې دې نړۍ ته سترګې پرانيستلي دي...

له وخت څخه مخکي مو ويښتان ولي سپينږي درملنه يې څه ده؟

په تيرو وختونو کې به سيپن ويښتان د زړښت نښه بلل کيده خو اوس داسي نه ده بلکي د ډيرو پيغلو او ځوانانو ويښتان سپين دي. که تاسو هم له دې ستونزي څخه ځورپږي يعني د سر ويښتان مو مخکي له وخت څخه سيين شوي نو حتمن مو په بدن کې ځيني پيچلي بيلوژيکي ستونزي شته ، بايد درملنه يې وکړئ. اوس ډير وخت ليدل کيږي چې آن ۱۶ کلن تنکي ځوانانو هم د ويښتانو د سپيندو په لور ر...