ژباړه ـ ریاض مقامزی
د انسانانو جسمي، رواني او ذهني روغتيا لپاره منظم او پوره خوب کول خورا مهم ګڼل کېږي؛ مګر د خوب اړوند ځينې مسایل کله ناکله د ناروغيو خبرداری هم وي. له خوب څخه د پاڅېدو پرمهال لټي هم د یوې رواني ناروغۍ په اړه جدي خبر راکوي، چې په دې لیکنه کې د همدې ناروغۍ په اړه پوهېږئ.
کلینومانیا
معمولا خلک نه خوښوي، چې سهار وخته ويښ شي/پاڅېږي. همدارنګه اکثره وګړي خوښوي چې له ټاکلي وخت څخه یو ساعت ډېر خوب وکړي. دا کومه ناروغي/ستونزه نه ده؛ بلکې یو طبیعي حالت دی. مګر په دې شرط چې ستاسو د کارونو جریان له خنډ سره مخ نه کړي.
ځینو خلکو ته د خوب له تخت/کټ څخه پاڅېدل ناممکن برېښي او له همدې کبله هره ورځ له ستونزو سره مخ کېږي. ښوونځي/کار ته پر وخت نه شي رسېدای، تل پرې ناوخته وي او د ښوونکي، مدیر او نورو مشرانو لخوا رټل کېږي. کله چې کوم کس په همدې حالت کې قرار ولري، نو پوه دې شي چې د کلینومانیا (Clinomania) پر رواني ناروغۍ اخته دی.
پر دې ناروغۍ اخته کسان په سهار کې د شدید خوب احساس کوي او نه غواړي چې له خپل خوب ځايه پاڅېږي. که دا چاره کله ناکله پېښېږي ممکن د بې خوبي له امله وي؛ مګر همېشه والی یې ناروغي ده.
څه وکړو؟
ددې ستونزې د حل لپاره باید هڅه وشي، چې له کوم روانپوه سره ولیدل شي ترڅو د ستونزې لامل ته په کتو لازمې لارښوونې وکړي. له روغتياپالانو پرته پخپله ناروغ هم باید هڅه وکړي، چې منظم ورزش وکړي، ښه سهارنۍ وخوري، کافي اوبه او قهوه وڅښی. ددې ترڅنګ دا لارښوونې هم باید هېرې نه کړي.
- د ویده کېدو او پاڅېدو معلوم وخت دې وټاکي او همېشه دې په ټاکلي وخت ویده شي او پاڅېږي؛ خو د ویده کېدو او پاڅېدو ترمنځ واټن باید اووه/اته ساعته وي، ځکه همدا په ځوانانو کې د پوره خوب موده ده. په ماشومانو کې د خوب موده له دې اوږده او په لویانو کې کمه وي.
- د خوب پر مهال د آرامې فضا جوړولو هڅه وکړئ.
- د ویده کېدو پر مهال ګروپ خاموش کړئ او یا ډېر تت ګروپونه وکاروئ.
- بالښت مو باید نه ټيټ وي او نه هم ډېر لوړ.
- منظم ورزش کوئ.
- د الکولو او سیګرټو له څښلو ډډه وکړئ.