لیکنه ـ ریاض مقامزی
تاسو به هم خبر شوي یئ، چې د ګران وطن د نجونو روباټيک ټيم د نړۍ په کچه د "۸۸" هېوادونو ترمنځ په سیالۍ کې دویم مقام خپل کړی. په حقیقت کې دا زموږ هېواد او هر هېوادوال لپاره د ویاړ او خوښۍ خبره ده. خو دا نجوني څوک دي؟ کومې لاسته راوړنې لري؟ او ورته نورې پوښتنې مو پدې لیکنه کې ځوابېږي.
د افغان نجونو تازه ویاړ
د پیاوړو نجونو هغه ډلګۍ چې تل یې د خپل وطن نوم لوړ ساتلی او خپلو هېوادوالو ته یې وياړونه ور په برخه کړي، یو ځل بیا د علم په ډګر کې ځلېدلې ده. دوی د روباټ جوړونې په یوه سیالۍ کې دویم مقام ترلاسه کړی چې د "۸۸" هېوادونو ټیمونو پکې ګډون درلود. دوی داسې ځيرک روباټ جوړ کړی، چې د ټرافیکو مدیریت ترسره کړي. دا اله ددې وړتیا هم لري چې د وسایطو تګ راتګ محاسبه کړي. باید ووایو، چې دا مسابقه په انلاين بڼه د اروپايي، اسیايي او امریکايي روباټ جوړونکو ترمنځ پیل شوې وه، چې له نېکه مرغه د افغانو نجونو وړتیا دوی وځلولې.
د افغان نجونو روباټيک ټيم
دا ډلګۍ اوسمهال شاوخوا شل تنه غړي لري، چې پر هېواد د ت.البانو تر واکمنېدو وروسته یې خپل وطن پرېښی او د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې یې استوګنه غوره کړې. د روباټ جوړونکو دا ډله په "۲۰۱۷ز" کال کې د "ډیجیټل سیټیزن فنډ بسنټ" لخوا په هرات ولایت کې جوړه شوه او ډېر ژر یې نړېوال شهرت ترلاسه کړ.
په هېواد کې د کرونا څپې د پراخیتا پر مهال یې د مصنوعي تنفس الې هم جوړې کړې وې. ددې ټيم له جوړېدو تر اوسه دوی شاوخوا دولس روباټونه طرحه کړي. روباټ داسې ماشيني الې وي، چې د مصنوعي ذکاوت په مرسته هغه کارونه کولای شي، کوم چې انسانانو پورې ځانګړې وي.
ددې ډلې په اړه بله په زړه پورې خبره دا ده، چې ددوی اکثریت غړي له شلو کالو کم عمر لري. دا پدې معنا ده، چې افغانې نجونې خورا پياوړې او ځیرکې دي.
دا پداسې حال کې ده، چې د په هېواد دننه د ګڼو نجونو پر مخ د ښوونځيو دروازې تړل شوي دي؛ خو ت.البانو ژمنه کړې چې د نوي کال په پیل سره به ټول ښوونځي د نجونو پر مخ پرانستل شي. په همدې هيله!
