To start downloading books

Please sign in or create an account.

imranghani 3 years ago 1,530
د عایشه دراني ژوند لیک

د عایشه دراني ژوند لیک

لیکنه: شکېبا نادري

د عایشه دراني ژوند لیک

افغانستان هغه هېواد دی چې په خپله غېږه کې یې ډېر پیاوړي او خوږ ژبي نارینه او ښځینه استعدادونو روزلي او پاللي دي، لکه عایشه دراني چې شعرونه یې د پاچاهانو او درباریانو د خوښې او هڅونې وړ و.

 موږ غواړو  په نننۍ لیکنه کې تاسو ته د عایشه دراني په اړه معلومات درکړو، که تاسو هم غواړئ د دغې نوم وتې شاعرې په اړه معلومات تر لاسه کړئ زموږ لیکنه تر پایله ولولئ!

 زېږېدنه او کورنۍ

عایشه دراني د پارسی ژبې یوه خوږ ژبې او پیاوړې شاعره وه، عایشه په ۱۱ هجري لمریز کال په کابل کې زېږېدلې ده، د تېمور شاه او هغه د زامنو د واکمنۍ پر مهال یې ژوند کړی دی، عایشه د یعقوب علي خان توبچي باشي لور وه پلار یې دې دراني ټبر مشر و.

 یوه ورځ کله چې تېمور شاه له جګړې څخه راغی او د عایشه دراني له خولې څخه یې د کابل د ستاینې په اړه یو شعر واورېد، تېمور شاه د دغې شعر په اورېدولو سره عایشه ډېره وهڅوله. 

په ۱۲۶۱کال کې سرکاري دولتي چاپ خونې د امیر عبدالرحمن خان په امر د عایشه دراني دیوان چې ۳۰۰۰ شعرونه، لکه قصیدې، غزلونه، مثنوي‌، مخمس، ترجيع‌بند، رباعي، دوه بيتي‌ او قطعو څخه جوړ شوی و چاپ کړ. وروسته یو بل کس د محمد ابراهیم شریعتي افغانستاني په نوم د نوموړې دیوان چې ۳۸۶ پاڼې و او  ۳۰۰۰ شعرونه یې درلودل د ۱۳۸۶کال د لړم میاشتې په دېرشمه نېټه په تهران کې چاپ کړ. 

د عایشه دراني د ژوند پړاوونه

د علم او هنر مینوالو د دغې پیاوړې شاعرې ژوند په دریو پړاوونو وېشلی دی.

۱. لومړی پړاو:

 د غزل ویلو پړاو چې د عایشه دراني د ځوانۍ او د تېمور شاه د واکمنۍ مهال و.

۲. دویم پړاو:

 د تصوفي او عرفاني شعرونو پړاو،  دا وخت د تېمور شاه د زامنو د کورنيو جنګونو او په افغانستان باندې د انګرېزانو د یرغل سره برابر مهال و.

۳. درېیم پړوا: 

د مرثیو پړاو دی، چې په افغانستان کې د دراني ټبر له ماتې څخه وروسته ویل شوې مرثیې دي. 

د عایشه دراني غزلې او شعرونه د دې د ستونزمن ژوند ښکارندویي کوي.

خو له بده مرغه چې د نوموړې د ژوند وروستۍ برخه ټوله په غم او اندېښنو کې تېره شوې ده او شعرونه یې هم ټول د خپل پینځویشت کلن شهید زوی په غم کې ویلي دي. عایشه دراني د حافظ شیرازي له شعرونو سره ډېره مینه درلودله او هڅه یې کوله چې پخپلو شعرونو کې هم د لسان الغيب سبک وپالي.

مړینه

 عایشه دراني د ۱۲۳۲کال د تلې میاشتې پر شپږویشتمه نېټه د پنجشنبې په ورځ په کابل کې له دې فاني نړۍ څخه سترګې پټې کړې او د کابل د اونچي باغبانان په سیمه کې خاورو ته وسپارل شوه.

Related Articles

لمریز تختې څنګه برېښنا تولیدوي

لمریز تختې څنګه برېښنا تولیدوي؟ سولر پینلونه د فوتوولټیک (PV) حجراتو څخه جوړ شوي چې د لمر وړانګې جذبوي. کله چې د لمر فوتونونه دې حجراتو سره ټکر وکړي، الکترونونه خوشې کېږي او په پېنل کې د برېښنا جریان په شکل حرکت کوي. معنی دا چې سولر د لمر رڼا ته اړتیا لري نه ګرمې هوا ته. بله دا چې که د ورېځو اغېز ترې لېرې شي، سولر ژمۍ او اوړی یو ډول برېښنا تولیدوي....

حکایت:هوښیاره مرغۍ او ناپوه ښکاري

ژباړه: شکېبا نادري حکایت هوښیاره مرغۍ او ناپوه ښکاري   یوه ورځ یوه ښکاري یوه مرغۍ په دام کې واچوله او ویې نیوله، مرغۍ ورته وویل: "ای سړیه تا دې په ژوند کې ډېر ځله د غوا او وري غوښه خوړلې ده، خو موړ شوی پرې نه یې، نو زما پر لږه غوښه هم نه مړېږې، که زه دې خوشې کړم، تاته به درې نصیحتونه وکړم تر څو نېک مرغه شې، لومړی نصیحت ستا پر لاسونو کې درته کړم...

ژورنالیسم تقلبی - قسمت اول

ژورنالیسم تقلبی مصطفی عمرزی قبل از اصل مطلب: وقتی بار نخست تصمیم گرفتم این نوشته را تقدیم کنم، هدفم فقط توضیح رویداد هایی بود که از سال 1383 الی میانه ی سال 1398 از شناخت پیرامون به اصطلاح اتحادیه های ژورنالیستان و خبرنگاران داشتم؛ اما بعداً تصمیم گرفتم موتیف هایی را در زمینه ی آن معرفی کنم تا کسانی که در مساله ی ارتباطات، هیچ تعریفی ندارند، متو...

Recommended Articles

عثمان کاکړ څنګه ووژل شو؟

پښتونخوا ملي عوامي ګوند ادعا کوي چې د دغه ګوند صوبايي مشر عثمان خان کاکړ وژل شوی دی او دوی سره دې لړ کې کافي ثبوتونه شته. یو شمېر نورو ځايي سیاسي ګوندونو هم د یاد ګوند ملاتړ کړی او د بلوچستان صوبايي حکومت وايي، د پېښې په هکله به څېړنه کوي. د یادونې ده چې د روانې جون میاشتې پر ۱۷ نېټه ویل شوي و، چې د عثمان خان کاکړ سر سخت ټپي شوی دی. له پېښې وروست...

ملا نصرالدین څوک و؟

ملا نصرالدين ته ترکان حواجه يا خواجه نصرالدين وايې، افغانان او اير انيان يې ملا نصر الدين (ملا نصرودين) بولي،عربان يې دجحا نصرالدين او افندي نصرالدين په نامه پيژني٠  ملا نصرالدين د يوه روايت پر بنسټ په اوومې هجري پېړۍ کې چې د١٢٠٩ زېږدېز/میلادي کال سر ه سمون خوري دسلجوقي واکمنۍ په زمانه کې دتر کيې دخورتو په ښار ګوټي کې دې نړۍ ته سترګې پرانيستلي دي...

که مو ویښتان تویږي دا درې خواړه وخورئ

مهمه نه ده چې ويښتان مو اوږده، لنډ، صاف یا ګالګووتي او یا په هر شکل چې وي خو د ویښتانو تویدل یو داسې افت دی چې په ټولو راتللی شي. یوازېنۍ د خلاصون لاره ترې همدا ده چې اندیښنه کمه او کار ډیر وکړو. د ویښتانو تویدلو تر ټولو ستر او عام لاملونه اندیښنه، په بدن کې د ویښتانو پورې اړوند ویټامینونو کمښت، هورمونيکي ستونزې، بې کیفیته شامپو او نورو تولیداتو ک...