امپریالېزم وپېژنئ!

Riaz Muqamzai
Riaz Muqamzai
Author
1 min read
2,044
امپریالېزم وپېژنئ!

په مستقیمه توګه د یوې خاورې نیولو او یا د یوې سیمې د اقتصادي کنټرول تر لاسه کولو لپاره د دولت پالیسي او کړنو ته امپریالېزم وایي، د واک او د حاکمیت سیمې پراخولو لپاره پالیسي ته وایي تر څو د یوې سیمې په اقتصاد کنټرول وکړي او یا په مستقیمه توګه سیمه اشغال کړي. د یادې چارې لپاره نرمه پالیسي, سیاسي خوځښت او وسله وال ځواکونه دواړه کاریږي. یاده اصطلاح ډېر وخت په نړیوال پروپاګند کې کاریږي تر څو د مخالف لوري بهرنۍ پالیسي بې اعتباره کړي او غندنه یې وکړي. امپریالېزم له نوي امپریالېزم سره توپیر لري. یوازې امپریالېزم د ۱۵ او ۱۹ پېړۍ ترمنځ د اروپایانو لخوا د امریکا مستعمره کېدو ته کاریږي خو نوی امپریالېزم (new imperialism) له ۱۹ پېړۍ وروسته د جاپان، متحده ایالتونو او اروپایي ځواکونو لخوا په سیمو کې د واک او مستعمرو پراخېدو ته کاریږي خو دواړه د امپریالېزم ډولونه ګڼل کیږي. مدیترانه، په غربي اسیا او چین کې امپریالېزم پر له پسې او اوږد د امپراتوریو تاریخ لري. د اشوریانو امپراتوري چې په خلکو یې ډېر ظلمونه کړي له زېږدیز کال څخه د ۶ او ۴ پېړیو وړاندې تر منځ یې د پارس یا فارس امپراتوری ځای ونیوه. د پارس امپراتورۍ د اشوریانو په پرتله د مستعمرو خلکو ته ډېره ازادي ورکړې وه تر څو یې امپراتوري نسکوره نشي. د پارس امپراتورۍ یونانیانو ته لار پرانیسته او له زیږېدیز کال څخه وړاندې د ۳۵۶–۳۲۳ کلونو ترمنځ د مکدونیا الکسندر یونانۍ امپراتوري پراخه کړه. الکسندر وتوانیده چې ختیځه مدیترانه له لوېدیځې اسیا سره یوه کړي او یا د دواړو ترمنځ یووالی رامنځته کړي خو بل نظر یې چې (cosmopolis) وو یوازې یو خوب پاتې شو. د کوزموپولیس (cosmopolis) مانا نړیوال ښار ده او الکسندر غوښتل چې په دې نړیوال ښار کې ټول خلک په همغږۍ او مساواتو کې ژوند وکړي. د کوزموپولیس چاره د پخواني روم خلکو هغه وخت نیمګړې پلي کړې وه کله یې چې خپله امپراتوري له انګلستان تر مصر پورې وغزوله. کله چې روم مات شو نو بیا هېڅکله داسې امپراتوري رامنځته نشوه چې هیوادونه د یو متحد ځواک په څېر سره یو وي. د ۱۵ او ۱۸ پېړۍ تر منځ فرانسې، نیدرلنډ، پرتګال، هسپانیا او انګلستان په اسیا او افریقا کې خپلې مستعمرې جوړې کړې کومو چې تر یوې پېړۍ پورې دوام وکړ خو وروسته له سخت مقاومت سره مخ شول. وروسته یې د لمړۍ نړیوالې جګړې او ۱۹ پېړۍ تر نیمایي پورې بیا ځلې د امپریالېزم له سختو پالیسیو کار واخیست. په دې نوملړ کې وروسته جاپان، متحده ایالتونه، روسیه او ایټالیا هم ورزیات شول. عصري امپریالېزم له پورته تعریف سره ډېر توپیر لري خو موخه یې یوه ده یوازې یې شکل او پلي کوونه کې توپیر ده.

ذکریا رحیمي

0 Comments

Sign in to leave a comment.

No comments yet. Be the first to share your thoughts.

Related Articles

3 articles
قبرس وپېژنئ
Pashto
Jul 28, 2022
2,201 views

قبرس وپېژنئ

ژباړه - ریاض مقامزی قبرس چې په انګلېسي کې يې «Cyprus» بولي یو جزیره يي هېواد دی، چې آرامه ساحلونه (سمندر غاړي)، مېلمه پاله خلک او ښکلي شنې منظرې لري. دا هېواد د اوبو په منځ کې د یوه ټاپو په شکل پروت دی. دا ټاپو په مدیترانې سمندرګي کې دی، چې په دې س...

Written by Riaz Muqamzai Read more
ولی ساختمان کی د بیم ارتفاع له عرض زیات نیسو
Pashto
Jun 08, 2023
2,205 views

ولی ساختمان کی د بیم ارتفاع له عرض زیات نیسو

#موضوع: ولې د Beam یا ګاډر ارتفاع نظر عرض ته زیات باید ونیول شي؟#ژباړه. پوهنیار استاد صابرشاه صابري منګلګادر یو ماتیدونکي عنصر دی چې په خاص ډول د مومنټ او ماتیدونکي فشار سره مخامخ دی ګادر عموم کې د ماتیدونکو فشارونو په مقابل کې مقاومت لپاره جوړیږی نو...

Written by Faridon Delsoz Read more
د آرام خوب لارې چارې
Pashto
Nov 09, 2020
4,402 views

د آرام خوب لارې چارې

څېړني ښيي، چې پر له پسې بې خوبي بدې روغتيايي پايلې لري. بې خوبي د ژور خفګان، لټۍ، ګنګسيت، چاغوالي او نورو ګڼو ستونزو سبب کېدای شي. په همدې اساس اړينه ده، چې په کافي اندازه خوب خوب وکړو. ځينې خلک له بې خوبۍ شکایت کوي. په دې لیکنه کې ځينې لارې چارې شته...

Written by Riaz Muqamzai Read more

Recommended For You

وړیا PDF کتابونو معتبر سایټونه
Pashto
Jun 02, 2023
44,403 views
4

وړیا PDF کتابونو معتبر سایټونه

وړیا pdf کتابونه چیرته پیدا کړو؟ ځواب: 👇 دلته میلیونونه کتابونه موندلی شئ  دا چې یو زیات شمیر کتاب لوستونکو او څېړونکو هیواد پریښی او له بده مرغه نورو هیوادونو کې د پښتو او فارسي کتابونو چاپي نخسې نه موندل کیږي او ددې ترڅنګ د هیواد په دننه کې هم د...

Written by Faridon Delsoz Read more
که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ
Pashto
Dec 17, 2020
33,126 views
11

که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ

 ژباړه: هدایت الله همت ارواپوهانو له نظره، بې جراتي او پر ځان نه باور له هغو ستونزو دي، چې ځوانان د ماشوم والي له دورې ورسره لاس و ګرېوان کېږي. دوی ته دا حق نه ورکول چې له خپلو حقه حقونو ساتنه وکړي او که کله دوی دا کار کوي نو د کورنۍ د مشرانو له خوا...

Written by Riaz Muqamzai Read more
د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه
Pashto
Nov 26, 2020
32,881 views
3

د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه

هورمونونه په بدن کې ورو ورو خو ژور او دومداره اغېز لرونکي کيمياوي مواد دي، هورمونونه ورو ورو تاثیر پيلوي خو دا تاثيرات یې بیا د ډېر وخت لپاره دوام کوي، هورمون د کاربون هيدرات او شکرو غوندې نه دي چې يو کس ته لس دقيقې غښتلې انرژي ورکړي لس دقيقې وروسته...

Written by Shamshad Zaheer Read more

Have something to share?

Share your knowledge with the Ketabton community.

Write an Article