To start downloading books

Please sign in or create an account.

چکچکې يا د لاسونو پړکول څه حکم لري؟

چکچکې يا د لاسونو پړکول څه حکم لري؟

د خوشالۍ د حصول په وخت کې، د بل يا د ځان د کامیابۍ په صورت کې، د سم ځواب ورکولو په وخت کې د شاګرد د تشجیع او هڅونې لپاره، د ښې وينا په اورېدو سره د لاسونو پړکول ( چکچکې کول) څه حکم لري؟
 ستر فقيه، شیخ محمد بن صالح العثیمين رحمه الله وايي چې په دې کار کې هېڅ حرج نشته، دا مباح عمل دی، یعنې دا کار حرام یا مکروه نه دی.

 خو افسوس چې  یو وخت کې به د لاسونو په پړکولو او چکچک کولو خلک تکفیر کېدل، او زجر، رټنه او توبيخ به ورته ورکول کېدل.

 د شیخ رحمه الله پوره بیان لاندې درج دی: 
 (روى البخاري عن سهل بن سعد - رضي الله عنهما - عن النبي - صلى الله عليه وسلم :
 [ يا أيها الناس! : ما لكم حين نابكم شيء في الصلاة أخذتم في التصفيق ، إنما التصفيق للنساء ، من نابه شيء في صلاته فليقل : سبحان الله ، فإنه لا يسمعه أحد حين يقول سبحان الله ، إلا التفت ] .
 وهذا المنع على الرجال إنما هو في الصلاة ، كما هو ظاهر النص .
 * أما التصفيق خارج الصلاة ، فهذا على أصل الإباحة ، ولا يوجد نص يمنع .)

 امام بخاري رحمه الله له سهل بن سعد رضي الله عنه څخه روايت کوي چې نبي صلی الله عليه وسلم فرمایلي دي: ای خلکو پر تاسو څه شوي دي چې کله په لمانځه کې تاسو ته څه پېښ شي، نو چکچکې شروع کړئ!؟ په لمانځه کې د لاسونو پړکول خو د ښځو لپاره دي، په تاسو کې چې چا ته په لمانځه کې څه پېښ شي، نو سبحان الله دې ووايي، ځکه چې څوک هم سبحان الله واوري، نو متوجه کېږي.

 د سړيو لپاره د لاسونو پړکولو دا ممانعت په لمانځه پورې خاص دی. له لمانځه نه بهر د لاسونو پړکول پر خپل اصل اباحت، يعنې روا والي باندې باقي دي او داسې کوم نص او دلیل نشته چې دغه کار منع کوي.

 السؤال:
 ما حكم التصفيق والتصفير, وأي نوع من التصفير محرم, وما دليل التحريم؟
 پوښتنه: د چکچکو او شپېلي وهلو څه حکم دی او کوم قسم شپيلي وهل حرام دي او د حرام والي يې دليل څه دی؟ 
 الجواب:
 [ الآن لو أنك قمت تصفق وتصفر ماذا سنقول: هذا مجنون أم عاقل؟!! فما هو سبب التصفيق والتصفير؟
 السائل : ما يحدث في المباريات ونحوها ! 
 الشيخ : قل مثلا التصفيق للإنسان الذي تميز عن غيره في النجاح، أو أجاب جواباً صواباً، أو ما أشبه ذلك، فأنا لا أرى فيه بأساً, أما التصفير فأكرهه كراهة ذاتية، ولا أستطيع أن أقول: إنه مكروه كراهة شرعاً, لأنه ما عندي دليل.

 ځواب: که ته اوس پاڅېږې او چکچکې او شپيلي شروع کړې، نو موږ به څه وايو: دا ليونی دی يا هوښيار دی؟! د چکچکو او شپيلي سبب څه دی؟ 
 پوښتنه کوونکی: لکه په مقابلو او داسې نورو صورتونو کې پېښېږي. 
 شيخ رحمه الله يې په ځواب کې وايي: مثلاً ته داسې ووايه د هغه انسان لپاره چکچکې کول چې له نورو څخه په کاميابۍ سره ممتاز شي، يا سم ځواب ورکړي او داسې نور صورتونه، نو په دغه وخت کې چکچکې کولو کې زه هېڅ حرج نه وينم، خو شپيلي وهل زه ذاتاً او شخصاً بد ګڼم خو دا نشم ويلای چې شپيلي وهل په دغه صورت کې شرعي مکروه دي، ځکه چې له ما سره پر دې خبرې څه دليل نشته. 

 السائل : التصفيق؟
 الشيخ: ما فيه شيء.
 وأما قول الرسول عليه الصلاة والسلام: (إذا نابكم شيء في صلاتكم فليسبح الرجال وتصفق النساء) ، فهذا في الصلاة؛
 وأما قوله تعالى: وَمَا كَانَ صَلاتُهُمْ عِنْدَ الْبَيْتِ إِلَّا مُكَاءً وَتَصْدِيَةً [الأنفال:35] والمكاء: التصفير, والتصدية: التصفيق, فهذا كانوا قريش عند المسجد الحرام يتعبدون الله بذلك, بدل أن يركع ويسجد يصفق ويصفر.
 أما إنسان رأى شخصاً تقدم و تفوق على غيره وأراد أن يشجعه وصفق فلا أرى في هذا بأساً.

 پوښتنه کوونکی: چکچکې کول څنګه دي؟ 
 شيخ رحمه الله ورته وايي: په دې کې هېڅ حرج نشته. يعنې روا دي. او پاتې شو د نبي صلی الله عليه وسلم قول چې فرمايي: کله چې په تاسو کې چا ته په لمانځه کې څه پېښ شي، نو سړي دې سبحان الله ووايي او ښځې دې لاسونه وپړکوي. نو دا حکم په لمانځه کې دی.
 او دا قول د الله تعالی چې فرمايي:
 وَمَا كَانَ صَلَاتُهُمْ عِندَ الْبَيْتِ إِلَّا مُكَاءً وَتَصْدِيَةً ۚ
 د دغو مشرکانو لمونځونه د بيت الله په خوا کې مګر شپيلي وهل او چکچکې کول.
 نو دا قريش وو چې په مسجد حرام کې به يې په دغه کار او ترتيب سره د الله عبادت کاوه په ځای د دې چې رکوع او سجده وکړي هغوی به چيغې او چکچکې کول شروع کړل. 
 خو که يو انسان څوک وويني چې مخکې روان دی، ترقي کوي، پر نورو بر کېږي او دی هغه ته تشجيع ورکول غواړي او دی ورته چکچکې وکړي، نو زه په دې کار کې  هېڅ حرج نه وينم.
 السائل : والآية فيها دليل ؟
 ما فيها دليل ، سمعت : يتخذونها عبادة.
 پوښتنه کوونکی: په ايت کې دليل شته؟ 
 شيخ رحمه الله: په ايت کې دليل نشته، تا واورېدل چې هغوی خو دا کار د عبادت په طور کاوه.

 السائل : التصفير يا شيخ أي نوع من التصفير؟ مثل صفارة الحكم في المباريات ؟ 
 أما التصفير فأنا أكرهه كراهة ذاتية, وليس عندي دليل, ولو أن شخصاً طالبني بالدليل ، فلا أستطيع أن أقول: عندي دليل ].

 (الشيخ العلامة ابن عثيمين . " لقاء الباب المفتوح " شريط)

مفتي عبدالولي

Related Articles

د ناکامو خلکو ځانګړنې

په ټولنیز ژوند کې دوه ډوله خلک لیدلای شو. یو ډول هغه خلک دي، چې په ژوند کې ډېر بریالي وي. دوی ژر پرمختګ وي او ډېرې لاسته راوړنې لري. دویمه ډله هغه خلک دي، چې وروسته پاتې وي. تل د نورو د بریاوو ننداره کوي او چکچکې ورته وهي.  که څه هم د بریاليو او ناکامو خلکو پېژندل لږ ستونزمن وي. خو بیا هم د ځينو ځانګړنو له مخې یې په اړه قضاوت کولای شو. په دې لیکنه...

د ذکام نښې او ګټې!

لیکنه: شکېبا نادري د ذکام نښې او ګټې! ذکام هغه ناروغي ده چې د سړې هوا او یا د موسمونو د بدلون له امله رامنځته کېږي. په اوسني موسم یعنې ژمي کې ډېری کسان په دې ناروغۍ اخته کېږي، خو ذکام هغه یوازینۍ ناروغي ده چې د انسانانو لپاره ډېرې ګټې لري چې موږ په نننۍ لیکنې کې پرې خبرې کوو. د ذکام د ګټو ترڅنګ موږ په نننۍ لیکنه کې تاسو ته د ذکام د نښو په اړه هم...

کثرت گرایی، مشکل فارس زده گان

کثرت گرایی، مشکل فارس زده گان مصطفی عمرزی با تصویری که برای این مقاله، انتخاب کرده ام، با وضاحت، فاجعه ای دیده می شود که  هم به لحاظ فرهنگی و به هم به لحاظ سیاسی، وجود دارد. نتایج سیاستگذاری های غلط که عمق تاریخی افغانستان را به جای ریشه یابی نام افغان، در چند طبقه ی دیگر(آریانا، خراسان و...) دنبال کرده اند، با کنار گذاشتن اصل واحد سیاسی آن، در ن...

Recommended Articles

ملا نصرالدین څوک و؟

ملا نصرالدين ته ترکان حواجه يا خواجه نصرالدين وايې، افغانان او اير انيان يې ملا نصر الدين (ملا نصرودين) بولي،عربان يې دجحا نصرالدين او افندي نصرالدين په نامه پيژني٠  ملا نصرالدين د يوه روايت پر بنسټ په اوومې هجري پېړۍ کې چې د١٢٠٩ زېږدېز/میلادي کال سر ه سمون خوري دسلجوقي واکمنۍ په زمانه کې دتر کيې دخورتو په ښار ګوټي کې دې نړۍ ته سترګې پرانيستلي دي...

د حافظې د پیاوړتیا څو لارې

هغه حقیقت چې د عمر په زیاتېدو سره حافظه له منځه ځي، دلیل نه شي کېدای چې ونه شو کولی د له منځه تللو طریقه یې ډېره سسته کړو. څېړنو ښودلې ده چې موږ کولی شو د امکان تر حده حافظه وساتو، اجازه راکړئ دغه عملي لارې وسپړو.  د حافظې د قوي کېدلو څو لارې  ژور فکر وکړئ چې فعاله حافظه مو بهتره شي: فعاله حافظه تقریباً ستاسو د مغز د یادښت کتابچه ده، چېرته چې نوي...

په ځوانۍ کې د ويښتانو سپينېدل او درملنه

د ويښتانو سپينېدل اکثراً د زړښت معنا ورکوي نو ځکه خو انسان د خواشينۍ احساس کوي؛ مګر دا لا ډېره خواشينوونکې وي، چې په ځوانۍ کې مو ويښتان سپين شي. په طبیعي توګه د سپين پوستو ويښتان نسبت تورپوستو ته ژر سپینېږي. معمولاً په سپين پوستو کې د ويښتانو سپينېدل د ژوند د څلورمې لسیزې په لومړيو کې پيلېږي، مګر په نورو نژادونو کې دا حالت د څلورمې لسیزې په وروستيو...