To start downloading books

Please sign in or create an account.

Salman Jabbar 3 years ago 1,313
ارواښاد عبدالطیف افندي اُتمانخېل

ارواښاد عبدالطیف افندي اُتمانخېل

تېر نماسپخین د کال دوۀ زره شلم د نومبر د میاشتې په اوویشتمه نېټه د خپل تاریخي او تحقیقي تصنیف "د اتمانخېل قبیلې شجرې او څېړنه" په سلسله کښې د خپلو خوږو ملګرو امجد علي اتمانخېل او فضل اکبر اتمانخېل په ملګرتیا کښې د ملاکنډ ضلعې مېنې کلي لاړم. هلته مو د خدائ بخښلي عبدالطیف افندي اتمانخېل د کورینۍ د ماسټر رضاخان او فضل غني کاکاجي سره مهم لیدۀ کاتۀ وشو. یاده دې وي چې افندي صېب په رشته کښې د فضل غني کاکاجي د نیکه بابا ورارۀ وۀ.
د فضل غني کاکا جي د وېنا تر مخه افندي صېب په کال اتلس سوه څلور نوي کښې د غزالي خان اتمانخېل (بیهمري، بريڅ خېل) کره په مېنه کلي کښې زېګېدلے وۀ، د وړوکوالي نه ډېر ذهین او د پښتون مزاج سختن وۀ دیني تعلیم یې په خپل کور کښې حاصل کړے وۀ ، قران پاک یې هم په ترجمه وئیلے وۀ.
کله چې افندي صېب د شلو کلونو شۀ په دغه دور کښې ړومبے جنګ عظیم په زور او شور کښې وۀ،افندی صېب د انګرېز سامراج په زد د تحریک خلافت په حق کښې جلسې جلوسونه شروع کړۀ بیا په دغه دوران کښې یې ترکي ته سفر اوکړو او هلته یې د تحریک خلافت د یو تُند او تېز رکن په حیثیت کار شروع کړو. په دغه وجه ورته خلافتِ عثمانیه (Atoman Ampire) د افندي یعني د لارډ خطاب ورکړو دغلته یې یوه ترکۍ جینۍ هم په نکاح واخسته چې د دغه ترکۍ مېرمن نه د افندي صېب اولاد هم زېګېدلے دے.
په کال نورلس سوه شلم کښې څو ورځو له یواځې کلي ته راغے خو دلته رب ته بل څه منظوره وه د باچاخان بابا سره یې ناسته وشوه او د یو خدایي خدمتګار په حېثیت یې خپلې اړیکې بیا ونیوې په کال نورلس سوه دوۀ ویشت کښې یې د باچاخان بابا په وېنا په مېنه کښې د یو ازاد سکول پرانسته وکړه چونکې تعلیم عام نه وۀ د استاذانو د نشتوالي له کبله یې د هشتنغر استاذان مېنې ته راوستل او په دغه سکول کښې درس و تدریس شروع شۀ باچاخان بابا به کال په کال د یو ممتحن په حیثیت د دغه سکول دوره کوله.
په کال نورلس سوه څلیریشتم کښې چې څنګه د تحریک خلافت خاتمه وشوه انګرېز سامراج افندي صېب سره د یو ملګري رکن الدین رسالدار ګرفتار کړو او د دوۀ کاله جېل تېرولو نه پس یې خوشي کړل.
د دغه سکول نه د مینې کلي نامتو خلک غلام بابا، عبدالحکیم بابا، ګل رحیم بابا، عبدالخالق بابا، د هریانکوټ کلي عبدالحلیم بابا، کالي مُلا او نور ګڼ شمېر طالب علمان د تعلیم په رڼا منور شوي دي، د دغه مدرسې ړنګ شوي دېوالونه اوس هم په افندي بېټک مشهور دي.
چونکې افندي صېب د خدایي خدمتګار تحریک غړے وۀ ځکه انګرېز سامراج دغه مدرسه بنده کړه او افندي صېب یې د څلوېښتم ایف سي ار لاندې قېد کړو د دوۀ کاله جېل تېرولو نه پس یې بیا خوشے کړو خو په علاقه کښې د انګرېز په سیوري د ژوند تېرولو نه تنګ شۀ او د برنګ باجوړ په لاره یې افغانستان ته کوچ اوکړو هلته یې د جلا وطنۍ ژوند کوۀ خو چې کله په کال نورلس سوه اووه څلوېښت کښې هېواد پاکستان ازاد شۀ نو واپس کلي ته راغے، دلته یې په خپل کلي کښې د یوې نېک سیرتې پېغلې رافعه عرف رافو نانا سره وادۀ اوکړو. رافو نانا ډېره تکړه پېغله وه د خپل خاوند سره به یې اوګه په اوګه د خلکو سماجي خدمتونه کول. تر دې چې په وطن خشک سالي راغله رافو بي بي چنده راټوله کړه او د مېنې د جمات سره یې یو کوهے او کنستۀ چې تر اوسه ترې خلک مستفید دي.
دغه شان د نورو سماجي او ترقیاتي کارونو د چندې جمع کولو د پاره یې په کال نورلس سوه شپېته کښې د کراچۍ سفر اوکړو خو له بده مرغه هلته په یوه ترافیکي حادثه کښې وفات شوه او بیا په ژوندانۀ واپس کلي ته رانغله. د افسوس خبره دا ده چې افندي صېب د مور یو ځوي وۀ او د رافو نانا نه یې هم هیڅ اولاد نۀ دے زېګېدلے بل اړخ ته چې کله افندي صېب د ترکي نه کلي ته راغے نو دلته د سماجي کارونو او د خدایي خدمتګار په تحریک کښې داسې بوخت شۀ چې دوباره یې د خپلې ترکۍ مېرمنې او بچو دیدار نصيب نۀ شۀ او دا نر، باتور، ننګیالے، خدایي خدمتګار او د اتمانخېل قبیلې فخر په کال نورلس سوه درې اویایم کښې د دې فاني نړۍ نه رخصت شۀ، په خپله ابایي مقبره مېنه کښې خاورو ته وسپارلے شۀ. د قبر په تختۍ یې اوس هم دا شعر لیک دے ــــــ

مړۀ هغه چې نۀ یې نوم نۀ یې نشان شته.
تل تـر تله په ښۀ نوم پایي ښــــــــــــاغـلي.

Related Articles

څنګه کولای شم ګټوره مطالعه وکړم؟

لیکنه ـ ریاض مقامزی مطالعه د انسان په فکري روزنه کې رغنده رول لري. د مطالعې په مرسته زموږ پوهه زیاتېږي او پر مټ یې یو منطقي بحث کولای شو. دا او دې ورته ډېرې ګټې شته، چې د مطالعې په مرسته ترلاسه کېږي. مګر ځينې خلک نه پوهېږي، چې د ښې مطالعې لپاره باید کوم کارونه ترسره شي؟ په دې لیکنه کې پر همدې موضوع بحث شوی دی. تاسو به د لیکنې تر پایه پر دې پوه شئ...

د نارینه تناسلي الې بې حسي څه ډول ناروغي ده؟

ژباړه ـ ریاض مقامزی   د انسان په ژوند کې جنسي ناروغۍ ډېرې ځورونکي وي. په ځانګړې توګه پهژباړه ـ ریاض مقامزی  د انسان په ژوند کې جنسي ناروغۍ ډېرې ځورونکي وي. په ځانګړې توګه په سنتي او وروسته پاتو ټولنو کې، چې د جنسي ستونزو بیانول د ځان لپاره شرم او عار ګڼل کېږي. په همدې موخه کتابتون ويبپاڼه هڅه کوي، چې د جنسي ناروغيو په برخه کې هم د خپلو لوستونکو مع...

Political Rights of Women in Islam

Political Rights of Women in Islam Author: Ismail SAFi Analyzer of International Relations November, 2022 About the Author Ismail Safi student of BPSIR in Kardan University, wrote many IR and Islamic essays and articles published in Afghanpluspeace.blogspot.com Kabul, Afghanistan Table of Contents INTR...

Recommended Articles

بي دوه پنځوس" څه ډول الوتکې دي؟"

ژباړه ـ ریاض مقامزی په هېواد کې د جګړو له پراخوالي سره سم امریکايي ځواکونو اعلان وکړ، چې د بي.۵۲ الوتکو پر مټ به پر تالبانو هوايي بریدونه وکړي؛ همداسې وشول او په بېلابېلو سیمو کې یې د وسله والو تالبانو ډلې په نښه کړې. خو اوس پوښتنه دا ده، چې بي ـ ۵۲ څه ډول الوتکې دي او کومې ځانګړتیاوې لري؟  ددې لیکنې تر پايه به مو دواړه پوښتنې حل شي.    ځانګړتي...

د وينا پر مهال د ويرې ختمولو 27 ګټورې لارې

هغوى چې په سټيج باندې عونډو، سيمنارونو، ټولګي او حتى د ملګرو سره په مخامخ خبرو پر مهال ويره احساسوي دوى عمومآ د Glossophobia په اروايي ناروغۍ اخته دي، چې د خبرو دغه ويره د مرګ له ويرې هم سخته ده چې ستاسو مسلکي او شخصي ژوند زيان رسولى شي. ددغې ويرې پر مهال ستاسو بدن ريږدي، لاسونه مو خولې کيږي، زړه ضربان مو زياتيږي، چې په تجارت او د ژوند په نورو اړخ...

له وخت څخه مخکي مو ويښتان ولي سپينږي درملنه يې څه ده؟

په تيرو وختونو کې به سيپن ويښتان د زړښت نښه بلل کيده خو اوس داسي نه ده بلکي د ډيرو پيغلو او ځوانانو ويښتان سپين دي. که تاسو هم له دې ستونزي څخه ځورپږي يعني د سر ويښتان مو مخکي له وخت څخه سيين شوي نو حتمن مو په بدن کې ځيني پيچلي بيلوژيکي ستونزي شته ، بايد درملنه يې وکړئ. اوس ډير وخت ليدل کيږي چې آن ۱۶ کلن تنکي ځوانانو هم د ويښتانو د سپيندو په لور ر...