To start downloading books

Please sign in or create an account.

Mustafa Omarzai 3 years ago 1,108
تاریخی‌گری، جواب تاریخی‌گری!

تاریخی‌گری، جواب تاریخی‌گری!

تاریخی‌گری، جواب تاریخی‌گری!

سید مرتضی حسینی

تاریخی‌گری به زبان ساده؛ عقب‌گرد به دوران‌های موهوم طلایی است. دوران‌های بسیار دور که سر بر دامن اساطیر شکوهمند و منزه می‌رسید. تاریخی‌گری، بازگشت یک گروه یا جامعه‌ی غرقه در مشکلات، معضلات و پتیاره گی‌های گوناگون به زعامت روشنفکران تاریخی‌گرا به گذشته‌های خیلی دور است که در آن همه چیز خوب بوده و قوم گیر کرده در حضیض فلاکت امروزی ما در آن صاحب تمدن، دولت، فر و شکوه بوده است. حالا چرا گذشته‌های خیلی دور؟ چون درباره‌ی گذشته‌های نزدیک، جعل چنین اوتوپیای شکوهمند، ناممکن است، اما هر چه در افق تاریخ دورتر رویم، تبدیل خیال‌بافی‌های کودکانه به تاریخ و جعل یک پیشینه‌ی شکوهمند ممکن و مقدور می‌شود و بهتر می‌توان آن را به مردم هاج و واج مانده در سردرگمی و بلاتکلیفی زمان و وضعیت حال، باوراند. هر جامعه‌ای که تاریخی‌گری در آن ظهور و رشد می‌کند و رونق می‌یابد، بی‌تردید در وضعیت نابه‌سامانی به سر می‌برد. این یک قانون روانشاسی اجتماعی است؛ زیرا درد و رنج چنین جامعه‌ای از آستانه‌ی تحمل آن فراتر می‌رود و تاریخی‌گری یک مامن، یک مسکّن و یک تشفّی و خلسه‌ی روحی- روانی برای رهایی از این رنج درک پتیاره گی، بد اندامی و ناتوانی خویش است.

زمانی که ممالک محروسه در قعر چاه ویل فلاکت و نابه‌سامانی دست و پا می‌زد، ارتجاع تاریخی‌گری ایرانشهری ظهور کرد و با جعل یک پرتره‌ی زیبا و جذاب از دنیای موهومی به نام «ایران باستان» کوشید تا مردمان پراکنده‌ای را که به ضرب و زور رضاخان می‌بایست خود را یک نژاد و یک ملّت احساس کنند، مات و مبهوت این گذشته‌ی پُر عظمت کرده و با تزریق اعتماد به‌نفس کاذب در آن ها، یک کشور و یک ملت متحد و قدرتمند ایجاد کند؛ اما پنجاه سال از آغاز این پروژه نگذشته بود که این حُباب ترکید و واقعیت‌های تلخ، همه‌ی آن موهومات را با سرعتی خارج از باور در هم کوبید و روبید؛ زیرا ملت‌سازی بر اساس موهومات، تاثیری جز به تاخیر انداختن آغاز راه واقع‌بینانه‌ی ترقی یک جامعه، هیچ نقش و تاثیری در سرنوشت آن ندارد. این هم یک قانون است. راه ترقی و رستگاری یک جامعه از درک دقیق و درست واقعیت‌های جاری و تلاش برای قدم برداشتن به سوی آینده آغاز می‌شود؛ نه بازگشت به گذشته‌های موهوم و تخدیر شدن در خلسه‌ی اعصار طلایی برساخته. 

جوامع تاریخی‌گرا همواره به جای اندیشیدن به آینده و جست و جوی راه فلاح در آن، به گذشته‌ای موهوم می‌اندیشند و به حد افراط از آن سخن می‌گویند. تاریخ مصرف تفکر تاریخی‌گرای ایرانشهری و مسلک پان‌ایرانیسم منقضی شده و در دوران احتضار است؛ اما آنتی‌تزهای آن تازه در حال قوت گرفتن‌اند. آنتی‌تزهای آن دقیقاً مانند آن، پارادایم‌های تاریخ قومی‌ یا ملی‌اند در بین اقوام یا ملل ایرانی، به‌ویژه ما ترک‌ها، عرب‌ها، کردها، بلوچ‌ها و ترکمن‌ها. در بین روشنفکران اقوام یا ملل نام‌برده، شور و همهمه‌ی تاریخ به‌پاست! تاکنون تاریخ ما انکار شده و اکنون وقت آن است که دست به کار شویم و تاریخ ملی خود را بنویسیم و ملت‌مان را بر اساس آن بیدار و منسجم کنیم. 

در این که تاریخ واقعی ایرانیان در صد سال اخیر تحریف و انکار شده، حرفی نیست، اما اکنون که ما به این حقیقت پی برده‌ایم، گفتمان و پارادیم تاریخ مورد نظر ما چیست؟ آیا از آگاهی، عقلانیت و سواد تاریخی لازم برای به زیر سوال بردن مبانی ایدئولوژیک پان‌ایرانیسم و گفتمان تاریخی آن، برخوردار هستیم؟ یا تنها با بنیان نهادن مسلک ایدئولوژیکی جدید بر اساس تاریخی برساخته، به جنگ ایدئولوژی پان ایرانیسم می‌رویم؟ عقلانیت در برابر عصبیت یا عصیبتی جدید در برابر عصبیت در حال احتضار؟ اندکی درنگ و تامل در چیستی هویت و رابطه‌ی واقعی و منطقی آن با تاریخ؟ یا ورود کور کورانه در ماراتن نفس‌گیر مسابقه‌ی قدمت‌تراشی و اثبات حق تقدم تاریخی؟

Related Articles

حرکت کی برکت دی

زموږ ناکامي داده، چي بیخي ډېر شیان مو په فکر او پلان کي سته، خو شروع نه په کوو. بین ستین په The Bulletproof Investing کتاب کي لیکي:"خامخا اول قدم واخله. ممکن اول قدم اخیستل سخت وي، ستړیا وغواړي او شاید درد ولري، خو همدا اول قدم د ټول ژوند د حرکت سبب ګرځي" ډېر فکرونه کول، لویو لویو خیالونو کي ډوبېدل، لټي و ستوستي، بېره او د شروع له پاره اول قدم نه...

ميا شاه جهان

دا سړي۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔ ميا شاه جهان دي پۀ 1942 كښې د اتمانخيلو پۀ چينه ګئ كښې د ميا حاكم پۀ كور كښې پيدا شوي او پۀ 9 فرورئ 2005 كښې د كور پۀ خواه كښې پۀ بمى چاودنه كښې د دهشت ګردئ ښكار شو ۔۔مياشاه جهان هغه شخصيت وه چې ټول ژوند ئې د اولس خدمت ته وقف كړي وه !!!مېاشاه جهان هغه شخصيت وه چې د سركار د پاره ئې ځان اولس ته مجرم كړې او د اولس د پاره ئې ځان حكوم...

د باختري خزانې په اړه څومره پوهېږئ؟

د باختر خزانې ارزښت دده د طلا د مقدار پر اساس نه دی او دا مقدار مثلاً په کیلو ګرام باندې تلل کېږي. دا ۲۰ زره او ۶۰۰ او څو پارچې دي چې د خالصې طلا څخه جوړې شوي‌ او د باختري یونان په موده کې غالبا د کوشاني شاهانو پورې اړه لري چې له نن څخه تقریباً ۲۴۰۰ کاله وړاندې یې په دې سیمه حکومت کولو. ددې خزانې اهمیت په لرغونتوب کې دی.  په نړۍ کې د خالصې طلا له...

Recommended Articles

بي دوه پنځوس" څه ډول الوتکې دي؟"

ژباړه ـ ریاض مقامزی په هېواد کې د جګړو له پراخوالي سره سم امریکايي ځواکونو اعلان وکړ، چې د بي.۵۲ الوتکو پر مټ به پر تالبانو هوايي بریدونه وکړي؛ همداسې وشول او په بېلابېلو سیمو کې یې د وسله والو تالبانو ډلې په نښه کړې. خو اوس پوښتنه دا ده، چې بي ـ ۵۲ څه ډول الوتکې دي او کومې ځانګړتیاوې لري؟  ددې لیکنې تر پايه به مو دواړه پوښتنې حل شي.    ځانګړتي...

د وينا پر مهال د ويرې ختمولو 27 ګټورې لارې

هغوى چې په سټيج باندې عونډو، سيمنارونو، ټولګي او حتى د ملګرو سره په مخامخ خبرو پر مهال ويره احساسوي دوى عمومآ د Glossophobia په اروايي ناروغۍ اخته دي، چې د خبرو دغه ويره د مرګ له ويرې هم سخته ده چې ستاسو مسلکي او شخصي ژوند زيان رسولى شي. ددغې ويرې پر مهال ستاسو بدن ريږدي، لاسونه مو خولې کيږي، زړه ضربان مو زياتيږي، چې په تجارت او د ژوند په نورو اړخ...

خرمهره؛ تاسو یې په اړه څومره پوهېږئ!؟

 لیکوال: لطیف یاد په پخوانیو وختونو کې به خرو ته اوربشې ورکول کیدلې، چې ددغو اوربشو د خوړلو په پایله کې به تر څو کلونو وروسته د خرو د ژبې لاندې  وینه ټینګه  او غلیظه شوه او د یوه مرغېړي (غُدې) بڼه به یې ونیوله. وروسته به یې دغه مرغېړي (غُده) د خرو د ژبې د لاندینۍ برخې نه  د جراحي عملیاتو (آپریشن) په تر سره کولو وویستله او په جوشو شیدو (پیو) کې به...