د لرغوني يونان خلک او ټولنه

Riaz Muqamzai
Riaz Muqamzai
Author
1 min read
2,917
د لرغوني يونان خلک او ټولنه

ژباړه ـ ریاض مقامزی 

د یونان پېژندنې لړۍ په دې لیکنه کې به د لرغوني يونان پر ټولنې او خلکو مفصلې خبرې وشي؛ د لیکنې تر پایه به پر ډېرو نوو خبرو پوه شئ. دا ستاسو په پوهه کې يوه ښه اضافه ده.

 

خلک او ټولنه

د لرغوني یونان ټولنه مختلفو فکټورنو ته په کتو وېشل شوې وه؛ له ځينو یې په لاندې ډول یادونه کوو.

ـ د غلامانو او آزادو وګړو ترمنځ توپير

ـ د ښځو او نارینه وو ترمنځ توپیر

ـ د نسب او ټبر پر اساس توپیر

له دې ټولو سره ـ سره عقایدو ته هم پاملرنه کېده. لاسته راغلي شواهد تر ډېره د کلاسیکې او هلنیستي دورو کې په لویو ښارونو اسپارتا او آتن پورې اړه لري.

پر دې سربېره چې اتن د نورو دولتونو په څېر پرمختللی و، خو بیا هم د نورو وروسته پاتو سیمو په څېر ټولنیز حالت یې درلود.

په لرغوني یونان کې یوازې آزادو خلکو کولای شول، په ښار کې ملکیت ترلاسه کړي او ویې پېري. له لرغوني روم سره د پرتلې په صورت کې ویلای شو، چې د خلکو ارزښت په کې، باور او نفوذ ته په کتو ټاکل کېده.

شتمنۍ په اعتبار د لرغوني یونان خلک پر څلورو طبقو وېشل کېدل؛ د دولت په ډېرېدو او کمېدو سره د خلکو طبقو هم توپیر کولای شو.

غلامانو ته به هيڅکله مقام او قدرت نه ورکول کېده. هيڅ ډول قانوني، سیاسي او حقوقي حق نه ورکول کېده. ارسطو به غلامان د ژونديو وسایلو په نامه پېژندل. د لرغوني یونان هيڅوک نه پېژنو چې د غلامۍ خلاف غږ یې پورته کړی وي.

اکثرو خلکو به غلامان په کور کې د مزدورۍ لپاره نیول. شمېر يې هم ډېر و، آن غریبو کورنيو به هم یو یا دوه غلامان درلودل. خاوندانو یې کولای شول، دوی ووهي او یا یې ووژني. مګر په وهلو سره یې له هغوی سمه استفاده نه شوی کولای. نو ځکه به اکثرو یې غلامانو ته د آزادۍ وعدې ورکولې، ترڅو ډېر کار پرې وکړي.

د روم په خلاف، آزاد شويو غلامان به بیا هم وطنوال نه ګڼل کېدل. دوی به بیا هم د پرديو په ډله کې حسابېدل.

د ښځو او نارینه وو ترمنځ د تبعیض په لحاظ هم یوناني ټولنه له توپیري چلند سره مخ وه. نارینه وو د ښځو پر نسبت  ډېر امتیازات درلودل. د مېرمنو ژوند له ستونزو خالي نه وو. ویلای شو، یونان یوه نرواکه ټولنه درلوده. مېرمنو په کې ډېره ازادي نه درلوده.

همدارنګه د نسب او ټبر له اړخه هم یوناني ټولنه له توپیري چلنده خالي نه وه. پر نسب او ټبر غرور او پر نورو د برترۍ احساس په يونانی ټولنه کې ډېره عامه وه.

په ټوله کې د لرغوني یونان اجتماعي ژوند له ستونزو خالي نه وو. مګر بیا هم په ورستيو کې دوی پر قوي مدنیت بدل شول. ډېرې اختراعوې یې وکړې، چې بشریت یې تر اوسه د اساس او بنسټ په توګه مني.

0 Comments

Sign in to leave a comment.

No comments yet. Be the first to share your thoughts.

Related Articles

3 articles
خپلو هیلو ته د رسېدلو لپاره درې مهم ټکي
Pashto
Dec 12, 2021
3,348 views

خپلو هیلو ته د رسېدلو لپاره درې مهم ټکي

هر انسان په خپل ژوند کې ګڼ شمېر هیلې او آرمانونه لري. چې غواړي ورته رسېږي، همدوی دې آرمانونو ته په نیکه سترګه ګوري، او وایې چې زموږ د ژوند سوکالۍ او پرمختګ په همدې هیلو کې نغښتې دي، د ځینو هیلې او آرمانونه متاسفانه یوازې فکرونه او خیالونه پاتې کېږي ا...

Written by Ketabton Read more
په لڼډو ټکو کې د چین لوی دېوال په هکله جالب مالومات
Pashto
Jul 24, 2020
3,318 views

په لڼډو ټکو کې د چین لوی دېوال په هکله جالب مالومات

د چين لوی دېوال د نړۍ ترټولو لوی دېوال او د تاريخ له پلوه ترټولو جالبه معماري ده چې د نړۍ د اوه ګونو عجايبو څخه هم شمېرل کېږي. د دې په هکله د چينايانو دا خبره ډېره جالبه او مشهوره ده، دوی وايي: کوم بهرنۍ ( غير چيني وګړی ) چې چين ته راشي او د چين د لو...

Written by Shamshad Zaheer Read more
یوه جمله!!!
Pashto
May 31, 2022
4,524 views

یوه جمله!!!

حکایت دی، چې یوې جوړې ته خدای له واده یوولس کاله وروسته زوی ورکړ. د دوی په کور کې چی بل کوچینی نه و، هلک بېخي ډېر نازېده. یو سهار چې د هلک پلار کار ته روان و، د دوا یو بوتل يې پرانیستی ولید. دا چې په ده ناوخته وه، نو په مېرمن يې اواز وکړ چې سر يې بند...

Written by Riaz Muqamzai Read more

Recommended For You

وړیا PDF کتابونو معتبر سایټونه
Pashto
Jun 02, 2023
44,399 views
4

وړیا PDF کتابونو معتبر سایټونه

وړیا pdf کتابونه چیرته پیدا کړو؟ ځواب: 👇 دلته میلیونونه کتابونه موندلی شئ  دا چې یو زیات شمیر کتاب لوستونکو او څېړونکو هیواد پریښی او له بده مرغه نورو هیوادونو کې د پښتو او فارسي کتابونو چاپي نخسې نه موندل کیږي او ددې ترڅنګ د هیواد په دننه کې هم د...

Written by Faridon Delsoz Read more
که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ
Pashto
Dec 17, 2020
33,124 views
11

که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ

 ژباړه: هدایت الله همت ارواپوهانو له نظره، بې جراتي او پر ځان نه باور له هغو ستونزو دي، چې ځوانان د ماشوم والي له دورې ورسره لاس و ګرېوان کېږي. دوی ته دا حق نه ورکول چې له خپلو حقه حقونو ساتنه وکړي او که کله دوی دا کار کوي نو د کورنۍ د مشرانو له خوا...

Written by Riaz Muqamzai Read more
د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه
Pashto
Nov 26, 2020
32,880 views
3

د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه

هورمونونه په بدن کې ورو ورو خو ژور او دومداره اغېز لرونکي کيمياوي مواد دي، هورمونونه ورو ورو تاثیر پيلوي خو دا تاثيرات یې بیا د ډېر وخت لپاره دوام کوي، هورمون د کاربون هيدرات او شکرو غوندې نه دي چې يو کس ته لس دقيقې غښتلې انرژي ورکړي لس دقيقې وروسته...

Written by Shamshad Zaheer Read more

Have something to share?

Share your knowledge with the Ketabton community.

Write an Article