فېډ (Fed) څه شی دی او نړۍ وال اقتصاد څنګه کنټرولوي؟

Naqibullah hamid
Naqibullah hamid
Author
1 min read
56
فېډ (Fed) څه شی دی او نړۍ وال اقتصاد څنګه کنټرولوي؟

فېډ که په ساده ژبه ووایو، د امریکا متحده ایالاتو مرکزي بانک دی چې اصلي نوم یې «فیډرل ریزرو سیسټم» (Federal Reserve System) دی. دا اداره په نړۍ کې تر ټولو ځواکمن مالي بنسټ ګڼل کیږي، ځکه د دوی پریکړې نه یوازې پر امریکا، بلکې د افغانستان په ګډون د ټولې نړۍ پر اقتصاد، د ډالرو پر ارزښت او د اجناسو پر بیو مستقیم اغېز لري.

د فېډ درې بنسټیزې دندې

فېډ د یو عادي سوداګریز بانک په څېر نه دی چې خلک پکې خپلې شخصي پیسې وساتي، بلکې دا د «بانکونو بانک» دی. د دې ادارې عمده دندې په لاندې ډول دي:

• د پیسو د چاپ او حجم کنټرول: فېډ پریکړه کوي چې په بازار کې څومره ډالر شتون ولري.

• د سود نرخ (Interest Rate) ټاکل: بانکونو ته د پور ورکولو د سود کچه معلوموي.

• د انفلاسیون (ګرانۍ) مهارول: په بازار کې د بیو د ډېرېدو مخنیوی کوي.

فېډ څنګه کار کوي؟ (د سود نرخ وسله)

کله چې په بازار کې ګراني (تورم) زیاته شي، فېډ د سود نرخ لوړوي. په دې سره په بازار کې پورونه ګرانېږي، خلک او شرکتونه لږې پیسې مصرفوي او په پایله کې د شیانو بیې راټیټیږي. برعکس، کله چې اقتصاد کمزوری شي، فېډ د سود نرخ راټیټوي ترڅو خلک په اسانۍ پورونه واخلي، تجارتونه پیل کړي او اقتصاد بېرته ګرم شي.

دا موضوع زموږ لپاره ولې مهمه ده؟

له هغه ځایه چې ډالر د نړۍ اصلي سوداګریزه کرنسي ده او په افغانستان کې هم ډیری وارداتي توکي په ډالرو اخیستل کیږي، نو کله چې فېډ د ډالرو په اړه کومه پریکړه کوي:

1. د افغانۍ په وړاندې د ډالر ارزښت تغیر کوي.

2. په هیواد کې د تېلو، غنمو او نورو لومړنیو توکو پر بیو اغېز پریوځي.

پایله: فېډ د نړۍ د مالي سیستم زړه دی چې د پیسو د جریانونو په اداره کولو سره نړېوال ثبات ساتي 

0 Comments

Sign in to leave a comment.

No comments yet. Be the first to share your thoughts.

Related Articles

3 articles
د بابړې پېښه (د پښتنو قتل عام)
Pashto
Aug 12, 2021
3,624 views

د بابړې پېښه (د پښتنو قتل عام)

لیکنه ـ ریاض مقامزی  د تاریخ په اوږدو کې پښتانه په بېلابېلو پلمو او نومونو رټل شوي، وژل شوي او له صحنې لرې ساتل شوي دي. له مقدوني سکندر، چنګېز خان او بابر نه نيولې تر پاکستاني پوځ پورې ټولو خپله برخه ظلم او تېری کړی دی. یو له دغو لویو غميزو "د بابړې...

Written by Riaz Muqamzai Read more
اُکراین وپېژنئ!
Pashto
Feb 22, 2022
2,527 views

اُکراین وپېژنئ!

ژباړه ـ ریاض مقامزی   د هېوادونو د پېژندنې په برخه کې به دا ځل له "اُکراین" سره بلد شئ. د لیکنې تر پایه به هڅه وشي، چې ددې هېواد په اړه هر اړخیزو پوښتنو ته ځواب وویل شي.   اُکراین وپېژنئ! دا هېواد د اروپا لویې وچې په شرقي برخه کې موقعیت لري، چې م...

Written by Riaz Muqamzai Read more
جرم او سزا ناول لنډیز
Pashto
Oct 28, 2023
2,837 views

جرم او سزا ناول لنډیز

Crime and punishment! ،"«جرم او سزا« د پي ايس او  د لاهور تکړه ملګري شيرشاه وجدان دا کتاب(ناول) راته ډالۍ کړی وو، ډېر وخت وروسته مه بشپړه ولوستلو ،واقعي چې ډېر په زړه پورې ناول دی . دوستوسکي يو Russian ليکوال دی،د ناول  characters نومونو لږ ګران دي...

Written by Faridon Delsoz Read more

Recommended For You

وړیا PDF کتابونو معتبر سایټونه
Pashto
Jun 02, 2023
44,401 views
4

وړیا PDF کتابونو معتبر سایټونه

وړیا pdf کتابونه چیرته پیدا کړو؟ ځواب: 👇 دلته میلیونونه کتابونه موندلی شئ  دا چې یو زیات شمیر کتاب لوستونکو او څېړونکو هیواد پریښی او له بده مرغه نورو هیوادونو کې د پښتو او فارسي کتابونو چاپي نخسې نه موندل کیږي او ددې ترڅنګ د هیواد په دننه کې هم د...

Written by Faridon Delsoz Read more
که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ
Pashto
Dec 17, 2020
33,125 views
11

که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ

 ژباړه: هدایت الله همت ارواپوهانو له نظره، بې جراتي او پر ځان نه باور له هغو ستونزو دي، چې ځوانان د ماشوم والي له دورې ورسره لاس و ګرېوان کېږي. دوی ته دا حق نه ورکول چې له خپلو حقه حقونو ساتنه وکړي او که کله دوی دا کار کوي نو د کورنۍ د مشرانو له خوا...

Written by Riaz Muqamzai Read more
د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه
Pashto
Nov 26, 2020
32,881 views
3

د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه

هورمونونه په بدن کې ورو ورو خو ژور او دومداره اغېز لرونکي کيمياوي مواد دي، هورمونونه ورو ورو تاثیر پيلوي خو دا تاثيرات یې بیا د ډېر وخت لپاره دوام کوي، هورمون د کاربون هيدرات او شکرو غوندې نه دي چې يو کس ته لس دقيقې غښتلې انرژي ورکړي لس دقيقې وروسته...

Written by Shamshad Zaheer Read more

Have something to share?

Share your knowledge with the Ketabton community.

Write an Article