لیکنه: شکېبا نادري، ولې د ځینو هېوادونو خلک خپل مړي سوځوي؟
د نړۍ په هرې برخې کې خلک ژوند کوي، د هر هېواد وګړي بېلابېل دودونه لري، لکه د مړینې، د واده، د کلېزې او داسې نور، خو دا دودونه د هرې ټولنې د وګړو په عقیدې او ایمان پورې اړوند دي، مثلاً په ټولو اسلامي ټولنو کې خلک خپل مړي خښوي، خو په ځینو غیر اسلامي هېوادونو کې بیا دا کړنه بېخي برعکس ده. هغوی د دې پر ځای چې مړي خښ کړي، سوځوي یې، موږ په دې لیکنه کې په دې اړه معلومات وړاندې کوو چې ولې د ځینو هېوادونو وګړي خپل مړي سوځوي، څنګه یې سوځوي او وروسته له سوځولو ورسره څه کوي، که تاسو هم غواړئ په دې اړه معلومات ترلاسه کړئ، نو هیله ده چې دا لیکنه تر پایله ولولئ!
ډېری داسې هېوادونه شته د دې پر ځای چې خپل مړي خښ کړي سوځوي یې، لکه هندوستان، چاپان او داسې نور، د مړو د سوځولو تاریخچه تر شلو زرو کلونو پورې رسېږي چې دا کړنه د لومړي ځل لپاره په اسټرالیا کې د مونګو لیدي په نامه د یوه کس د مړی په سوځول پیل شوه له هغه وخت څخه وروسته د مړو سوځول د خلکو په منځ کې عام شول، د زردښتیانو له راتلو پخوا د پارس په بېلابېلو قومونو کې هم د مړو سوځول دود و، خو د زردشت له راتلو سره سم دا دود په بشپړه توګه له منځه لاړ.
د مړو د سوځولو لاملونه
د مړو سوځول د خلکو په عقیدو پورې اړه لري، هندیان پر دې باور دي چې کله یو کس مړ شي روح یې له بدن څخه جلا کېږي او بدن یې ټوټې ټوټې کېږي، د دې لپاره چې د بدن له ټوټې کېدو مخنیوی وکړي خپل مړي سوځوي.
بل لامل یې اقتصادي ستونزې دي، د مړو خښول څه ناڅه پیسې او نور لګښت غواړي، دوی د دې لپاره چې د دې لګښت څخه ځان وژغوري تر ټولو اسانه لاره ورته همدا سوځول ښکاری.
درېیم لامل یې دا دی چې دوی وایي چې له مرګ څخه وروسته انسانان بیا ژوندي کېږي، نو د بیا راګرځېدو تر ټولو غوره او لنډه لار د مړو سوځول دي او په هندوستان کې په 2004 کال کې د 300 زرو تنو یو ځای مړه کېدل هم د دې لامل شول چې دوی دا مړي وسوځوي.
د مړو د سوځولو ځایونه
هغه خلک چې خپل مړي سوځوي د مړو د سوځولو لپاره ځانګړي ځایونه لري چې ځینې یې د سیندونو غاړو ته نږدې موقعیت لري او ځینې یې بیا د مړو د سوځولو لپاره ځانګړې هدیرې د خپلو عبادت ځایونو ترڅنګ جوړې کړې دي.
اوس به تاسو ته دا پوښتنه پیدا شوې وي چې دا خلک د مړي له سوځولو وروسته له مړي سره څه کوي؟
د جاپان خلک وروسته له دې چې مړي وسوځوي ايرې یې د سوډیم او پوټاشیم سره ګډوي او په یوې ځانګړې لوښې کې یې ږدي او عبادت ورته کوي دوی دا ایرې تر کلونو کلونو پورې په خپلو کورونو او عبادت ځایونو کې ساتي او عبادت ورته کوي، خو هندیان بیا د مړي له سوځولو وروسته د مړي ایرې د ځانګړي دود په ترسره کولو سره په اوبو کې اچوي، دوی وایي چې د یو بشپړ بدن د سوځولو لپاره یونیم یا دوه ساعته وخت بسنه کوي دوی د خپلو مړو د سوځولو لپاره له لرګیو، ډېزلو، ګاز او ذغالو څخه ګټه اخلي تر څو مړی په ښه توګه وسوځي او د یو مړي د سوځولو لپاره 1150 سانټي ګراډ په کچه اور بسنه کوي.