To start downloading books

Please sign in or create an account.

د اسلامي همکاریو سازمان وپېژنئ!

د اسلامي همکاریو سازمان وپېژنئ!

لیکنه ـ ریاض مقامزی  

په نړۍ کې بېلابېل سازمانونه د خپلو اهدافو لپاره کار کوي. یو له دوی څخه د اسلامي همکاریو سازمان هم دی، چې نن (ډیسمبر، ۱۹، ۲۰۲۱ز) یې د افغانستان په اړه ناسته درلوده، ترڅو په افغانستان کې پر روان وضعیت خبرې وکړي. شاید تاسو ته هم ددې سازمان په اړه پوښتنې پیدا شوې وي؛ موږ هڅه کړې ده، چې په دې لیکنه کې ددې سازمان په اړه تاسو ته د پیدا شوو پوښتنو ځوابونه درکړو.  

تاریخچه  

د "۱۹۶۹ز" کال د سیپټمبر په "۲۵ مه" نېټه، د پنځه ویشتو اسلامي هېوادونو استازو په مسجدالاقصی کې د اورلګېدنې په غبرګون کې د مراکش په پلازمینه "رباط" ښار کې ګډه ناسته ترسره کړه، چې په حقیقت کې همدا ناسته ددې سازمان د جوړېدو اساس بلل کېږي.

له تاسیس څخه تر "۲۰۱۱ز" کال پورې یې نوم د "اسلامي کنفرانس سازمان" و، چې وروسته یې نوم د اسلامي همکاریو سازمان ته بدل کړای شو. د "۱۹۸۲ز" کال د فبرورۍ له نهه ویشتمې څخه د مارچ تر څلورمې نېټې ددې سازمان د غړو هېوادونو بهرنیو چارو وزیرانو د سعودي عربستان په "جده" ښار کې ناسته ترسره کړه، ترڅو د سازمان لپاره یو دارالانشا تاسيس کړي. په اوس وخت کې "۵۷" اسلامي هېوادونه ددې سازمان غړي دي، چې مرکز یې د سعودي عربستان په "جده" ښار کې موقعیت لري.  

د اسلامي همکاریو سازمان وپېژنئ!

ددې سازمان بشپړ نوم "Organization of Islamic Cooperation" دی، چې اکثرا د "OIC" په مخفف سره ښودل کېږي. په لومړیو کې د "OIC" فعالیتونو په سیاست پورې محدود و؛ خو د وخت په تېرېدو دا محدودیت ختم شو او په اوس وخت کې له سیاست ورهاخوا د اقتصاد، امنیت، فرهنګی، بشري حقونو، تروریزم ضد او نورو برخو کې فعالیتونه کوي. د مسلمانو او اسلامي نړۍ د ګټوـ ارزښتونو ساتنه او د نړېوالې سولې ترویج ددې سازمان اساسي هدف بلل کېږي. د اسلامي همکاریو سازمان د هېوادونو د غړیتوب پر اساس له ملګرو ملتونو "United Nation" څخه وروسته په نړۍ کې دویم لوی بین الحکومتي سازمان دی.

OIC پنځه تخصصي بنسټونه، پنځه فرعي ارګانونه، ۱۸ اړوند بنسټونه، څلور نړېوال پوهنتونونه او شپږ دایمي سیاسي نمایندګۍ لري. اسلامي انکشاف بانک "IsDB" یو له مهمو بنسټونو څخه ګڼل کېږي، چې د همدې سازمان تر چتر لاندې کار کوي. دا بانک شاوخوا پنځه میلیارده ډالر سرمایه لري.  

افغانستان او OIC

افغانستان له پیله تر اوسه ددې سازمان غړی دی. البته د "۱۹۸۱-۱۹۹۲ز" کلونو ترمنځ چې افغانستان د پخواني شوروي اتحاد تر یرغل لاندې و، په دې سازمان کې زموږ د هېواد غړیتوب ځنډول شوی و؛ مګر له "۱۹۹۲ز" کال وروسته یې بېرته خپل غړیتوب ترلاسه کړ. په "۲۰۱۱ز" کال کې افغانستان له دایمي غړیتوب څخه د سفارت پوړۍ ته ارتقاع وکړه. خو اوس یو ځل بیا داسې برېښي چې دا سازمان له افغانستان سره تعامل ته لا تیار نه دی. دا ځکه چې نن په دې سازمان کې د افغانستان څوکۍ خالي پرته وه او د ا.سلامي ا.مارت د بهرنیو چارو وزیر ا.میر.خان م.تقی ته په ګروپي عکس کې هم اجازه ور نه کړل شوه.

Related Articles

چیګوارا؛ له طبابت نه تر انقلابه!

ژباړه ـ ریاض مقامزی د نړۍ په سیاست، ادبیاتو، فلسفې او ګڼو نورو برخو کې داسې پېژندل شوي څېرې تېر شوي، چې د نړۍ نږدې ټول وګړي پرې ویاړ کوي او له نامه سره یې اشنا دي. موږ وپتېیله چې د همدې نوموتو څېرو د پېژندنې لړۍ پیل کړو. تاسو به ددې لړۍ په لومړۍ لیکنه کې نړېواله انقلابي څېره چیګوارا وپېژنئ!   چیګوارا بشپړ نوم یې ارنست چیګوارا "Esneto Che Guevar...

په خوځښتونو کې ځواک کتاب لنډیز

په خوځښتونو کې ځواک- ټولنیز خوځښتونه ،او لانجمن سیاستلیکوال:سیډني جي ټارومعرفي کوونکی: احمدالله ارچیوالواشنګټن ډي سي- امریکاد ۲۰۲۳ کال د اګست دوویشتمه دا کتاب د لویدیځې نړۍ د معاصرو ټولنیزو خوځښتونو تاریخ او د جګړو، استعمار او نفوذ له لارې په وروسته پاتې نړۍ کې د دغه تحریکونو اغېزې مطالعه کوي، او پدغه اړه یوه داسې  تیوري، چې د ټولنیزو خوځښتونو دور...

که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ

 ژباړه: هدایت الله همت ارواپوهانو له نظره، بې جراتي او پر ځان نه باور له هغو ستونزو دي، چې ځوانان د ماشوم والي له دورې ورسره لاس و ګرېوان کېږي. دوی ته دا حق نه ورکول چې له خپلو حقه حقونو ساتنه وکړي او که کله دوی دا کار کوي نو د کورنۍ د مشرانو له خوا رټل کېږي او د جرات ماده یې په هماغه کوچني والي کې مړه کېږي.   ځينې خلک بیا خپل جرات په هماغه کوچني...

Recommended Articles

څنګه کولای شو ښه شخصيت ولرو؟

 په دې لیکنه کې به تاسو هغه لارښوونې ولولئ، چې تاسو ځانګړي کوي او خلک به مو شخصيت ته درناوی لري.   خپل ظاهر ته ارزښت ورکړئ د هرې اړیکې په شروع کې ظاهري شکل خورا اړین فکټور ګڼل کېږي. په هاروارډ پوهنتون کې ترسره شوې څېړنه ښيي، چې انسانان ظاهر ته په کتو په لومړۍ ليدنه کې د مقابل لوري په اړه له ۳ نه تر ۷ ثانيو پورې  قضاوت کوي.  ددې لپاره چې ځانګړي و ا...

که مو ویښتان تویږي دا درې خواړه وخورئ

مهمه نه ده چې ويښتان مو اوږده، لنډ، صاف یا ګالګووتي او یا په هر شکل چې وي خو د ویښتانو تویدل یو داسې افت دی چې په ټولو راتللی شي. یوازېنۍ د خلاصون لاره ترې همدا ده چې اندیښنه کمه او کار ډیر وکړو. د ویښتانو تویدلو تر ټولو ستر او عام لاملونه اندیښنه، په بدن کې د ویښتانو پورې اړوند ویټامینونو کمښت، هورمونيکي ستونزې، بې کیفیته شامپو او نورو تولیداتو ک...

اعصاب په کومو شيانو کمزوري کېږي

د انسان په وجود کي اعصاب تر ټولو مهمه برخه ده، د انسان ټولي چاري او فعالیتونه د همدغي ناحیې څخه کنټرولېږي.لاندي ځیني مهم ټکي دي چي په پام کي نیول یې د ذهن په سالم ساتلو کي مرسته کو. - د سهار چای نه چیښل:هغه خلک چې د سهار چای نه چیښي په بدن کي یې د شکري اندازه راکښته کېږي، په نتیجه کي یې دماغ ته په کافي اندازه مواد نه ور رسېږي او دماغ کمزوری کېږي....