لانګ فیلو وپېژنئ!

Riaz Muqamzai
Riaz Muqamzai
Author
1 min read
2,239
لانګ فیلو وپېژنئ!

لیکنه ـ ریاض مقامزی  

د نړۍ او په ځانګړې توګه د نوموتو امریکايي شاعرانو/لیکوالو په قطار کې لانګ فیلو هم د یوه خاص مقام/ځای خاوند دی. تاسو به په دې لیکنه کې د نوموړي په اړه مختصر خو مهم معلومات ولولئ.  

د لانګ فیلو لنډ ژوندلیک

د امریکا ددې منلي شاعر/لیکوال بشپړ نوم "هینري واډزورس لانګفیلو ـ Henry Wadsworth Longfellow" دی. نوموړي په "۱۸۰۷" زیږدیز کال، د مین ایالت په پورټلینډ سیمه کې دې نړۍ ته سترګې پرانیستلې. دا چې لانګ فیلو له یوې بډايې کورنۍ سره تړاو درلود، نو منظمې زدکړې یې وکړې. په "بوډن" کالج کې تر زده کړو وروسته اروپا ته د زده کړو او سیاحت لپاره لاړ. هلته له درې کلونو (۱۸۲۶ ـ ۱۸۲۹ز) تېرولو وروسته بېرته خپل هېواد ته راغی او په "بوډن" کالج کې یې د استادۍ دنده واخیسته.

ده د استادۍ پر مهال واده هم وکړ او له پنځه کاله تدریس وروسته بېرته اروپا ته ولاړ. په ورته وخت کې یې مېرمنه په امریکا کې مړه شوه. فیلو بېرته امریکا ته راغی او په هارډوارډ پوهنتون کې تدریس شروع کړ.

خپلو محصلینو ته یې د اروپايي شاعرۍ په نوم کتاب تألیف کړ، چې په اروپا کې یې هم لوستونکي لرل. که څه هم نوموړي خورې ورې مقالې، خپل خاطرات، ډرامې او نور آثار خپاره کړي وو؛ خو اصلا د نوموړي شاعرۍ ډېر مینه وال پیدا کړل او فیلو یې د شهرت تر پوړیو ورساوه. لومړنۍ شعري ټولګه یې "د شپې غږونه" نومېږي او ددې ترڅنګ ایوانجلین، د لارې د غاړې میلمستون او د هایاواثا ترانې یې هم د شعري ټولګو نومونه دي. باید ووایو، چې هېڅ بل امریکايی شاعر پخپل ژوند کې د لانګفیلو په اندازې نه دی نازول/ستایل شوی.

له ګڼو ادبي او هنري لاسته راوړنو وروسته نوموړی په "۱۸۸۲ز" کال کې د پنځه اویا کلونو په عمر ومړ.    

د شعر یوه بېلګه

د "لانګ فیلو" پر ژوند خو به تر یره بریده پوه شوي يئ. په دې برخه کې به د نوموړي یو شعر هم ولولو، چې د "ګټه او تاوان" تر عنوان لاندې نوموتي لیکوال/شاعر عبدالباري جهاني ژباړلی دی.  

چې یوازې مې یو ځان یو مې ګرېوان وي

راسره فکر د ګټې او تاوان وي

وايم څه شی مې بایللي، څه ګټلي

لږ به پاتې ځای د فخر په میدان وي  

زه پوهېږم څومره ورځې مې کړې تېرې

په بې ځایه پاڅېدلو ګرځېدلو

لکه غشی چې په ښه نیت وي وار شوی

خطا شوی پر هدف له لګېدلو

مګر څوک به دومره زړه وکړي چې ټول کړي

د ژوندون د لارې ګټې تاوانونه

څوک خبر دي، بری کوم دی، ماتې کومه

تل په جزر پسې راشي لوی موجونه

0 Comments

Sign in to leave a comment.

No comments yet. Be the first to share your thoughts.

Related Articles

3 articles
د یلدا شپه د کال تر ټولو اوږده شپه
Pashto
Dec 22, 2021
3,275 views

د یلدا شپه د کال تر ټولو اوږده شپه

لیکنه: شکېبا نادري د یلدا شپه د کال تر ټولو اوږده شپه   موږ په ژوند کې بېلابېلې ځانګړې ورځې لرو او نمانځو یې، خو دا ورځې ځینې پر مذهب او ځینې پر ورځینو رواجونو پورې اړه لري، پر مذهب او عقیدې پورې تړلې ورځې لکه، میلاد نبي او یا د اشورا ورځ او داسې...

Written by imranghani Read more
د لوی درذ څخه مخکی څه وه او د کائینات په هغه وخت کي کله چي مطلق هیڅ هم نه وه ماده څنګه  په وجود راعله
Pashto
Jun 14, 2021
2,912 views

د لوی درذ څخه مخکی څه وه او د کائینات په هغه وخت کي کله چي مطلق هیڅ هم نه وه ماده څنګه په وجود راعله

ګرانو ملګرو د انسان دماغ له  سوالاتو ډک دی او په دغه سوالاتو کي دومره طاقت سته چي په واسطه یي دنیا بدلیدلای سي.نن همداسي یو سوال زما  په دماغ کي هم  ژوند اخیستی او سوال دا دی چي د لوی درذ څخه  مخکي څه وه؟آیا د مادې څخه  ډک یو کوچنی جسم وو کوم چي  د ټ...

Written by Jalil Khan Read more
د نړۍ ځينې مشهور ځنګلونه
Pashto
Nov 10, 2020
6,938 views

د نړۍ ځينې مشهور ځنګلونه

ځنګلونه د طبيعت د ښکلا تر څنګ د بشري ژوند د دوام لپاره هم خورا اړين دي. همدارنګه د فرنېچر، سون توکو، د اکسیجن تولید او نورو برخو کې د بشر اړتياوې پوره کوي. په دې لیکنه کې به تاسو د نړۍ ځينې مشهور ځنګلونه په لنډ ډول وپېژنئ. تونګا تونګا د امریکا تر ټول...

Written by Riaz Muqamzai Read more

Recommended For You

وړیا PDF کتابونو معتبر سایټونه
Pashto
Jun 02, 2023
44,403 views
4

وړیا PDF کتابونو معتبر سایټونه

وړیا pdf کتابونه چیرته پیدا کړو؟ ځواب: 👇 دلته میلیونونه کتابونه موندلی شئ  دا چې یو زیات شمیر کتاب لوستونکو او څېړونکو هیواد پریښی او له بده مرغه نورو هیوادونو کې د پښتو او فارسي کتابونو چاپي نخسې نه موندل کیږي او ددې ترڅنګ د هیواد په دننه کې هم د...

Written by Faridon Delsoz Read more
که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ
Pashto
Dec 17, 2020
33,126 views
11

که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ

 ژباړه: هدایت الله همت ارواپوهانو له نظره، بې جراتي او پر ځان نه باور له هغو ستونزو دي، چې ځوانان د ماشوم والي له دورې ورسره لاس و ګرېوان کېږي. دوی ته دا حق نه ورکول چې له خپلو حقه حقونو ساتنه وکړي او که کله دوی دا کار کوي نو د کورنۍ د مشرانو له خوا...

Written by Riaz Muqamzai Read more
د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه
Pashto
Nov 26, 2020
32,881 views
3

د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه

هورمونونه په بدن کې ورو ورو خو ژور او دومداره اغېز لرونکي کيمياوي مواد دي، هورمونونه ورو ورو تاثیر پيلوي خو دا تاثيرات یې بیا د ډېر وخت لپاره دوام کوي، هورمون د کاربون هيدرات او شکرو غوندې نه دي چې يو کس ته لس دقيقې غښتلې انرژي ورکړي لس دقيقې وروسته...

Written by Shamshad Zaheer Read more

Have something to share?

Share your knowledge with the Ketabton community.

Write an Article