To start downloading books

Please sign in or create an account.

سوډیم

سوډیم

لیکنه ـ وړانګه اکبر

سوډیم د دوراني جدول د القلي ګروپ یو کیمیاوي عنصر دی.سوډیم یو ډېر نرم سپین ته مایل عنصر دی. سوډیم د ځمکې په مخ یو له ډېرو کارېدونکو او عامو القلي عناصرو څخه دی او تر ۲.۵ سلنه پورې یې د ځمکې مخ پوښلی دی.دا په طبیعیت کې له نورو عناصرو سره په ترکیبي بڼه پیدا کېږي د بېلګې په ډول مالګه چې ترکیب یې سوډیم کلورایډ دی کوم چې د بحر د اوبو ۸۰ سلنه یې نېولې ده.څرنګه چې سوډیم د بیا ځلي فعالېدو ډېره وړتیا لري نو هیڅلکه په طبیعت کې په خپلواکه او یوازې بڼه نه لیدل کېږي. په عمومي توګه اصلي سوډیم د لیتیم په نسبت ډېر فعاله دی. کله چې سوډیم له اوبو سره غبرګون ښکاره کړي د سوډیم هایډروکسایډ او هایډروجن غاز یو بې رنګه محلول جوړوي او دا محلول د غیر منحل هایډروکسایډ د شتون له امله قلوي ځانګړتیا لري.سوډیم یو له لویو مثبتو ایونونو (کتیون) څخه دی کوم چې د بدن د ژونکو شاوخوا مایعاتو کې شته. د سوډیم لپاره نښه ایښودنه له Na+ او مالیکولي وزن یې له ۱۱څخه عبارت دی. کله چې سوډیم له کلورایډ سره یو ځای شي د سوډیم کلورایډ په نوم یو ترکیب ترې لاسته راځي چې نوموړی ترکیب له مالګې څخه عبارت دی. سوډیم په یوه ثابته منل شوې سټنډرډه تودوخه او فشار کې یوه نرمه او سپین ته ورته فولادي فلز دی چې د یو چاقو په واسطه په اسانۍ سره پرې کېدای شي،د تودوخې او برېښنا ښه لېږدوونکی دی.

په انسانانو کې سوډیم یو له تر ټولو اړینو منرالونوڅخه دی چې د وینې دحجم،فشار،پي ایچ او تعادل په ساتلو کې ونډه لري. سوډیم زموږ له بدن سره څه ترسره کوي؟ د انسان بدن ددې لپاره چې د عصبي پېغامونو دندې په سم ډول سرته ورسوي سوډیم ته اړتیا لري. همدارنګه سوډیم د عضلاتو په سره ورتلو او یا یې په پراخېدو کې ونډه لري.همدارنګه د اوبو او منرالونو تعادل هم ساتي چې ددې ټولو دندو د ترسره کولو لپاره لږتر لږه د ورځې ۵۰۰ ملي ګرامه سوډیم ته اړتیا ده.د وینې د نارمل سوډیم اندازه د ۱۳۵ څخه تر ۱۴۵ ملی ایکویلانټ پر لیتر پورې ده.د سوډیم کموالی ډېر کم پېښېږي، خو له کانګو او اسهالاتو وروسته،هغه کسان چې درانده تمرینات ترسره کوي،هغه کسان چې له اوبو او د مېوې له اوبو څخه کمه ګټه اخلي د سوډیم کموالی لیدل کېږي.په وینه کې د سوډیم زیاتوالی ډېر تر سترګو کېږي او دا کېدای شي چې د وینې د فشار د لوړوالي سبب وګرځي چې ورپسې د زړه او دماغي حملې د رامنځته کېدو سبب ګرځي.

سوډیم او خواړه: ډېری هغه خواړه چې په طبیعت کې شته د سوډیم لرونکي دي لکه مالګه، هګۍ، بادرنګ، د لمرګلي زړي،هغه صدف چې خوړل کېږي،لوبیا،کب چې په لوړه اندازه سوډیم لري او ټول سبزیجات او مېوې چې په ښکته اندازه د سوډيم لرونکي دي.

Related Articles

موارد مستثنیات دین در قوانین افغانستان و ایران

نام نویسنده: محمدمصطفی محمدیار (کارشناس ارشد در رشته حقوق خصوصی) منظور از مستثنیات یا استثناهای دین، اموال است که طبق قانون، حین توقیف و فروش مال و اشیای مدیون، از شمول فروش خارج می‏ماند و حکمت در وضع و ایجاد این مستثنیات توسط مقنن، درک از وضعیت مدیون است. بدین معنا که سپری کردن زندگی بدون این اموال  برای مدیون مشکل و یا ناممکن می‏باشد، به گونه‏ی...

د سپټمبر په یوولسمه څه وشول؟

لیکنه ـ ریاض مقامزی له نن څخه شل کال وړاندې پر همدې ورځ (د سپټمبر یوولسمه) د امریکا پر لوی سوداګریز مارکېټ برېدونه وشول. په کومو برېدونه کې چې څه کم "۳۰۰۰" تنه ووژل شول. له دې پېښې وروسته امریکا او ناټو ځواکونه په ګډه پر افغانستان یرغل وکړ او دا چاره د شلو کلونو لپاره په دې هېواد کې ددوی پر ښکېلتیا تمامه شوه. په دې لیکنه کې د همدې پېښې بشپړ داستان...

تاریخ سر در گم

تاریخ سر در گم مصطفی عمرزی پیچده گی درک تاریخ در افغانستان، به ویژه آن چه عقب تر از دوران معاصر می رود، در کمبود یا نبود چندین مشخصه و مولفه است. جغرافیای سیاسی، هویت سیاسی، مقوله های حقوقی و مدنی، همه و همه به گونه ای که اتباع و کشور ها را معرفی می کنند، در بیش از یک قرن اخیر، شکل گرفته اند. بنا بر این، اگر مشخصه های قومی، زبانی و مذهبی، چنانی ک...

Recommended Articles

د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه

هورمونونه په بدن کې ورو ورو خو ژور او دومداره اغېز لرونکي کيمياوي مواد دي، هورمونونه ورو ورو تاثیر پيلوي خو دا تاثيرات یې بیا د ډېر وخت لپاره دوام کوي، هورمون د کاربون هيدرات او شکرو غوندې نه دي چې يو کس ته لس دقيقې غښتلې انرژي ورکړي لس دقيقې وروسته بيا بېرته خپل ټول تاثير له لاسه ورکړي، د هورمونونو تاثير د زيات وخت لپاره دوام کوي. د انسان په بدن...

ملا نصرالدین څوک و؟

ملا نصرالدين ته ترکان حواجه يا خواجه نصرالدين وايې، افغانان او اير انيان يې ملا نصر الدين (ملا نصرودين) بولي،عربان يې دجحا نصرالدين او افندي نصرالدين په نامه پيژني٠  ملا نصرالدين د يوه روايت پر بنسټ په اوومې هجري پېړۍ کې چې د١٢٠٩ زېږدېز/میلادي کال سر ه سمون خوري دسلجوقي واکمنۍ په زمانه کې دتر کيې دخورتو په ښار ګوټي کې دې نړۍ ته سترګې پرانيستلي دي...

کوم ډول خلک بايد کېله ونه خوري

که څه هم کېله ځيني ګڼې ګټي لري خو دغه ميوه ځينې عورايض او تاووانونه هم لري.چې په لاندي ډور ورته اشاره کوو. دغه خوږ ميوه د خپل ځانګړي خوند، او نرموالي له امله په ټوله نړۍ کې مشهوره ده. ګېله کوم ډول زيانونه لري. ۱: د وزن زياتوالی دـ ځينو نورو خوړو په څير کېله هم پريمانه کالوري لري چې د وزن د زياتوالي لامل کيږي په هره متوسطه کېله کې ۱۰۵ ګرامه کالو...